Pełna nazwa Klub Sportowy Stal Gorzów Wielkopolski Przydomek Stalowcy Barwy żółto-niebieskie Data założenia 1947 Liga ENEA Ekstraliga Debiut w najwyższej lidze 1962
Włókniarz Częstochowa-Stal Gorzów Wielkopolski 45:33 Liczba zawodników 6 seniorów, 3 juniorów Adres ul. Kwiatowa 55, 66-400 Gorzów Wielkopolski Stadion Stadion im. Edwarda Jancarza Numer KRS 0000089771 Prezes Władysław Komarnicki Trener Piotr Paluch Multimedia w Wikimedia Commons Strona internetowa

Stal Gorzów Wielkopolski – polski klub żużlowy. 7-krotny mistrz Polski.

Historia klubu

Początki gorzowskiego żużla sięgają końca 1945 roku. Już w październiku 1945 roku powstał w Gorzowie Wielkopolskim Klub Motorowy "Unia" będący oddziałem Motoklubu Unii Poznań. W roku 1947 przy Zakładach Mechanicznych powstaje Klub Sportowy "Gwardia", a później Klub Sportowy "Stal". Dnia 6 czerwca 1948 roku nastąpiła inauguracja rozgrywek żużlowych I i II ligi. Gorzowska drużyna rozpoczyna rozgrywki w III lidze, w ramach Poznańskiej Ligi Okręgowej na maszynach przystosowanych. W roku 1950 popularność żużla była już jednak w Gorzowie Wielkopolskim tak wielka, że powołano sekcję żużlową przy Klubie Sportowym "Stal". Klub został oficjalnie zarejestrowany 9 kwietnia 1950 roku. Pod numerem 60 rejestru stowarzyszeń sportowych wpisano Związkowy Klub Sportowy "Stal" Gorzów Wielkopolski. W lipcu 1951 roku gorzowski klub dysponował już własnym 395-metrowym torem przy ul. Śląskiej. Po kilku latach zmagań na III-ligowych torach i zawieszeniu działalności sekcji żużlowej w latach 1953-1954, w 1955 roku zespół gorzowski zostaje zgłoszony do rozgrywek II ligi. W roku 1961 drużyna "Stali" w końcu wywalczyła awans do rozgrywek I ligi. W całym sezonie gorzowski zespół poniósł tylko dwie porażki, a nazwiska Edmunda Migosia, Bronisław Rogala, Edwarda Pilarczyka czy Jerzego Padewskiego były już wtedy dobrze znane kibicom w całym kraju. Na zakończenie sezonu Klub Sportowy "Stal" był organizatorem jednego z serii test-meczów z reprezentacją ZSRR. Specjalnie na ten mecz, z pomocą Zakładów Mechanicznych "Gorzów" i jednostki wojskowej, zainstalowano sztuczne oświetlenie. Mecz, rozegrany 17 października o godzinie 22, zakończył się minimalnym zwycięstwem reprezentacji Polski 39:38. W biało-czerwonych plastronach wystąpili "Stalowcy": Edmund Migoś, Jerzy Padewski, Andrzej Pogorzelski, Edward Pilarczyk i Zdzisław Boniecki. Gwiazdą zespołu radzieckiego był Igor Plechanow. W przeciągu dwóch pierwszych sezonów w najwyższej klasie rozgrywkowej gorzowianie zajmowali dolne rejony tabeli. Rok 1962 był rokiem trudnym dla beniaminka, ale "Stal" po wygraniu meczów barażowych ze Zgrzeblarkami Zielona Góra obroniła swoje miejsce w I lidze, aby jej już nie opuścić przez następne długie lata. Dopiero w 1964 roku przychodzi pierwszy sukces w postaci zdobycia srebrnego medalu drużynowych mistrzostw Polski.

Takie same pozycje "Stalowcy" zajmowali jeszcze przez dwa następne sezony. Sezon 1967 zakończył się brakiem medalu i czwartym miejscem. Rok później "Stal" ponownie została wicemistrzem kraju, a Edward Jancarz, debiutujący w rozgrywkach o indywidualne mistrzostwo świata, zdobył po barażowym wyścigu z reprezentantem ZSRR Giennadijem Kurylenką, brązowy medal. Rok 1969 był ogromnym sukcesem gorzowskiego sportu żużlowego, wtedy po raz pierwszy drużyna z nad Warty została drużynowym mistrzem Polski. Po sukcesie w roku 1969 liczono na obronę tytułu w przyszłym sezonie, niestety gorzowianie ukończyli rozgrywki na piątym miejscu. Następny rok przyniósł srebrny, już piąty zresztą medal w historii klubu. Od 1973 do 1979 roku gorzowianie stawali na podium i zdobywali medale złote w latach 1973, 1975 i 1978 roku i srebrne w 1974 i 1979 roku. Do sukcesu całej drużyny w latach 70-tych Edmund Migoś w 1970 roku, Zenon Plech w latach 1972 i 1974 roku, Edward Jancarz w 1975 roku i Bogusław Nowak w 1977 roku zdobyli jeszcze tytuły indywidualnych mistrzów Polski. Ponadto Zenon Plech w 1973 roku zdobył drugi w historii klubu brązowy medal indywidualnych mistrzostw świata. W 1980 roku zawodnicy "Stali" zajęli znowu czwarte miejsce. W roku 1981 gorzowska drużyna zdobyła srebro, w 1982 brąz, a w sezonie 1983 wywalczyła ostatni jak do tej pory tytuł drużynowych mistrzów Polski.

Rok później gorzowski klub zajął dopiero ósmą lokatę. W następnych latach gorzowianie jeździli przeciętnie poza rokiem 1987, w którym zdobyli brązowy medal drużynowych mistrzostw Polski. Lata 1990-1991 przyniosły dwa czwarte miejsca. Od lokaty na podium zarówno w 1990 jak i 1991 roku "Stal" dzieliły tylko małe punkty. W roku 1992 "Stalowcy" zostali wicemistrzami Polski. Kolejne cztery sezony przebiegły bez większych sukcesów. 50-lecie gorzowski klub obchodził w 1997 roku i z tej okazji działacze wprowadzili zmiany mające poprawić wyniki drużyny. Została zmieniona nazwa drużyny ze "Stali" na "Pergo" oraz kupiono z Apatora Toruń Tomasza Bajerskiego za rekordową sumę 600.000 zł. Podpisano też kontrakt z indywidualnym mistrzem świata z 1994 roku Szwedem Tony Rickardssonem. I ostatecznie gorzowski klub w sezonie 1997 wywalczył srebrny medal drużynowych mistrzostw Polski. Po tym sezonie z klubu odszedł Piotr Świst, jego odejście i kilka mniejszych czynników sprawiło, że w 1998 roku gorzowianie po ciężkiej walce obronili się przed spadkiem. Po odmłodzeniu składu w następnym sezonie gorzowski klub zajął szóstą lokatę, dającą prawo startu w sezonie 2000 w zreformowanej Ekstralidze żużlowej. W nowym sezonie "Stalowcy" zdobyli brązowy medal drużynowych mistrzostw Polski, by po czwartym miejscu w roku 2001 przeżyć najgorszy sezon od czterdziestu lat zakończony degradacją do niższej ligi.

W roku 2003, pomimo wielkich kłopotów finansowych, "Stal" przetrwała stawiając na wychowanków. Gdy zespół opuścili Piotr Świst i Mariusz Staszewski w klubie postawiono na młodzież. Juniorzy wsparci doświadczonymi zawodnikami Piotrem Paluchem, Robertem Flisem i trójką Szwedów przystępowali do sezonu z zamiarem utrzymania zespołu, w rzeczywistość do końca walczyli o trzecie miejsce w tabeli. W rundzie zasadniczej podopieczni Stanisława Chomskiego odnoszą 8 zwycięstw, awansując do grupy drużyn walczących o awans. Gorzowianie ostatecznie kończą sezon na czwartej pozycji.

Podobnie było w sezonie 2004. Zupełnie inne nastroje towarzyszyły żużlowcom i działaczom przed sezonem 2005. Cel dla drużyny został jasno określony. Był nim awans do grona drużyn ekstraligowych. Drużyna została wzmocniona byłym indywidualnym mistrzem świata z 2000 roku, Anglikiem Markiem Loramem. Zespół zakończył część zasadniczą rozgrywek na pierwszym miejscu. Niestety, przegrany półfinał z KM Ostrów Wielkopolski spowodował, że gorzowianie do meczu o trzecie miejsce z RKM Rybnik przystąpili w krajowym składzie i ostatecznie trzeci rok z rzędu zakończyli rozgrywki na czwartej pozycji. Przyszłość klubu stanęła pod dużym znakiem zapytania. Drużynę opuścił najzdolniejszy gorzowski junior Paweł Hlib, który przeniósł się do Unii Tarnów. W dniu 19 grudnia 2005 roku odbyło się walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze, podczas którego wybrano nowy 6-osobowy zarząd Klubu Sportowego "Stal", na czele którego wybrano Władysława Komarnickiego. W sezonie 2006 obowiązywał nowy regulamin i po raz pierwszy w historii polskiego żużla nie ograniczono liczby startujących zawodników zagranicznych. Gorzowski klub reprezentowało wówczas sześciu zawodników spoza Polski.

Sezon 2007 to dla "Stali" szczególny rok. Już przed startem rozgrywek zapowiadano wielkie osiągnięcia, które miały być uwieńczeniem obchodów 750-lecia miasta i 60-lecia klubu. W dojściu do tego celu pomóc miało zakontraktowanie Mateja Ferjana, Jespera Jensena i Magnusa Zetterströma. Jak się później okazało, gorzowski klub po pięciu latach powrócił do najwyższej klasy rozgrywkowej. Pomijając samo wielkie osiągnięcie, a więc wygranie przez "Stalowców" I ligi, warto wspomnieć o pracach remontowych, które ruszyły na stadionie im. Edwarda Jancarza. W końcu kibice mogli zasiąść w około całego toru, gdyż dobudowana została brakująca część trybuny.

Po pięciu latach spędzonych w pierwszej lidze, kibice z nadzieją patrzyli na kolejny sezon. Sponsorem tytularnym drużyny została firma "Caelum Development" i przed sezonem 2008 wzmocniono zespół. Zakontraktowano znakomitego polskiego zawodnika Tomasza Golloba, Norwega z polskim paszportem Rune Holtę oraz Szweda Petera Karlssona. Przedstawiono również projekty dalszej rozbudowy stadionu, którego otwarcie nastąpiło kilka dni przed inauguracją sezonu. Rozgrywki gorzowska drużyna ukończyła na szóstym miejscu. Podobnie było w kolejnym sezonie. Przed sezonem 2010 do gorzowskiej drużyny dołącza były indywidualny mistrz świata Duńczyk Nicki Pedersen i Tomasz Gapiński, a z leszczyńskiej Unii wypożyczony zostaje Przemysław Pawlicki. "Stalowcy" rundę zasadniczą kończą na drugim miejscu, lecz przed meczami play-off z Falubazem Zielona Góra kontuzji nabawił się jeden z liderów "Stali" Nicki Pedersen i gorzowianie przegrywają dwumecz z rywalem zza miedzy i zajmują ostatecznie w rozgrywkach trzeci raz z rzędu szóste miejsce. W sezonie 2010 wielki sukces odniósł kapitan "Stali" Tomasz Gollob, który zdobył pierwszy w swojej karierze i po 37 latach - drugi dla Polski - tytuł indywidualnego mistrza świata. Sezon 2011 gorzowska drużyna zakończyła po 11 latach przerwy czwartym w historii klubu brązowym medalem drużynowych mistrzostw Polski.

Kadra drużyny

Zawodnicy

 Z tym tematem związana jest kategoria: Żużlowcy Stali Gorzów Wielkopolski.

Zestawienie nie uwzględniło zawodników takich jak: Sebastian Bengtsson, Zbigniew Bubak, Krzysztof Czechowski, Paweł Dmitrzak, Damian Donder, Andrzej Giżycki, Jacek Gollob, Robert Grześkowiak, Mirosław Hlib, Robert Johansson, Łukasz Kaczmarek, Jacek Konkol, Jan Lebioda, Mateusz Ludwicki, Sam Masters, Jari Makinen, Adam Mikucki, Michał Mudrecki, Zdzisław Pańczyszyn, Andrzej Pawliszak, Adam Podsiadło, Erik Pudel, Jan Puk, Piotr Radzki, Przemysław Rajkowski, Marek Rozwadowski, Marcin Rybak, Wiesław Sobolewski, Dariusz Suchecki, Karol Szałkiewicz, Piotr Szewczykowski, Ireneusz Tudorow, Józef Ufir, Bogdan Urda, Jarosław Winiarski, Tomasz Zywertowski - zawodnicy ci nie wystąpili w żadnym ligowym meczu Stali.

Natomiast w przypadku zawodników takich jak: Julian Drobny, Lech Jasiński, Kazimierz Juzala, Marian Kaiser, Mieczysław Krzyżaniak, Ryszard Miara, Kazimierz Przybylski, Stanisław Rurarz, Henryk Rzeczyński, Jan Stanisławski, Bogdan Szafrański, Czesław Szypliński - brak jest danych dotyczących il. meczów i il. punktów w barwach gorzowskiego klubu.

Trenerzy

 Z tym tematem związana jest kategoria: Trenerzy żużlowi Stali Gorzów Wielkopolski.

Prezesi

 Z tym tematem związana jest kategoria: Prezesi Stali Gorzów Wielkopolski.

Stadion

 Osobny artykuł: Stadion im. Edwarda Jancarza.

Rekordziści gorzowskiego toru

Osiągnięcia klubu

Rozgrywki ligowe