Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej - siły i środki wydzielone przez Rzeczpospolitą Polską do zabezpieczenia jej interesów i prowadzenia walki zbrojnej.
SZ RP stoją na straży suwerenności Narodu Polskiego oraz jego bezpieczeństwa i pokoju. Mogą brać udział w zwalczaniu klęsk żywiołowych, działaniach antyterrorystycznych, akcjach poszukiwawczych, a także ratowania życia ludzkiego. Biorą też udział w oczyszczaniu terenów z materiałów niebezpiecznych pochodzenia wojskowego i unieszkodliwiają je[2].
Zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi RP sprawuje Prezydent RP, a ogólne kierownictwo zapewnia Minister Obrony Narodowej.
Stan ewidencyjny żołnierzy w Siłach Zbrojnych RP (stan na dzień 31 stycznia 2011 r.).
Generałowie - 120
Oficerowie (w tym generałowie) - 21 555
Podoficerowie - 39 276
Szeregowi - 36 501
Służba nadterminowa - 103
Kandydaci do zawodowej służby wojskowej (elewi, podchorążowie) - 2343
Ogółem - 99 778
Historia Wojska Polskiego
SZ RP po roku 1989
Od 1990 SZ RP przechodzi gruntowną restrukturyzację i modernizację. Wymieniany jest przestarzały sprzęt wojskowy, pobór jest zawieszony. Co roku zwiększany jest także budżet MON (średnio o 10% rocznie) stan na 2011 1.95%PKB. Od 2005 do uzbrojenia Polski stopniowo dołączają myśliwce F-16, pojazdy KTO Rosomak, śmigłowce SW-4 oraz rakiety SPIKE. Od 11 lutego 2009 roku w Polsce nie stosuje się przymusowego poboru do wojska, a 22 stycznia 2010 roku zakończył się proces całkowitego uzawodowienia armii[1]. Wojska operacyjne Sił Zbrojnych RP brały i biorą udział w wielu misjach zagranicznych ONZ, NATO i UE.
Zadania i struktura Sił Zbrojnych RP
Zadania SZ RP
"Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej służą ochronie niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic. Siły Zbrojne zachowują neutralność w sprawach politycznych oraz podlegają cywilnej i demokratycznej kontroli." (z Konstytucji RP r.I, art.26, p.1 i p.2)
"Siły Zbrojne ponadto mogą brać udział w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, działaniach antyterrorystycznych, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania życia ludzkiego, a także w oczyszczaniu terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu."
System dowodzenia
Najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. W czasie pokoju Prezydent Rzeczypospolitej sprawuje zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej.
Całokształtem działalności Sił Zbrojnych w czasie pokoju kieruje Minister Obrony Narodowej. Swoje zadania minister wykonuje przy pomocy Ministerstwa Obrony Narodowej, w skład którego wchodzi Sztab Generalny Wojska Polskiego.
Siłami Zbrojnymi, w czasie pokoju, w imieniu Ministra Obrony Narodowej, dowodzi szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, który pod względem pełnionej funkcji jest najwyższym żołnierzem w czynnej służbie wojskowej.
W czasie wojny Siłami Zbrojnymi oraz innymi podporządkowanymi jednostkami organizacyjnymi dowodzi Naczelny dowódca sił zbrojnych, który jest mianowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i podlega mu bezpośrednio.
Skład bojowy
W skład Sił Zbrojnych RP wchodzą jako ich rodzaje:
- Wojska Lądowe,(60 000 żołnierzy)
- Siły Powietrzne,(25 400 żołnierzy)
- Marynarka Wojenna,(10 100 żołnierzy)
- Wojska Specjalne, (od 2007 jako osobny rodzaj wojsk SZ RP; 1808 żołnierzy bez Jednostki Wojskowej Grom)
W trakcie tworzenia są Narodowe Siły Rezerwowe, które jednak nie są osobnym rodzajem Sił Zbrojnych, lecz mają na celu zapewnienie kadr dla uzupełnienia etatów w każdym z czterech rodzajów Sił Zbrojnych.
W skład Sił Zbrojnych wchodzi również Żandarmeria Wojskowa jako ich wyodrębniona i wyspecjalizowana służba.
Odrębnym elementem Sił Zbrojnych (poza strukturami rodzajów wojsk SZ RP) jest również Dowództwo Garnizonu Warszawa w skład którego wchodzą jednostki zabezpieczenia stołecznego garnizonu oraz kilka innych jednostek na terenie kraju (głównie łączności i dowodzenia). W razie ogłoszenia powszechnej lub częściowej mobilizacji oraz w razie wojny częścią Sił Zbrojnych stają się Służba Kontrwywiadu Wojskowego i Służba Wywiadu Wojskowego.
Minister Obrony Narodowej sprawuje nadzór nad Akademią Obrony Narodowej w Warszawie.
Wojska Lądowe
Główne zadania
Wojska Lądowe przeznaczone są do zapewnienia obrony przed atakiem lądowo-powietrznym w dowolnym rejonie Polski, na każdym kierunku, w obliczu każdej formy zagrożenia. Wojska Lądowe podzielone są na następujące rodzaje wojsk: wojska pancerne i zmechanizowane, wojska aeromobilne, wojska rakietowe i artylerii, wojska obrony przeciwlotniczej, wojska inżynieryjne, wojska chemiczne, wojska łączności i informatyki, oraz inne oddziały i pododdziały rozpoznania i walki elektronicznej, pododdziały działań psychologicznych i pododdziały logistyczne. W Wojskach Lądowych istnieje system logistyczny zabezpieczający proces szkolenia pokojowego, funkcjonowania jednostek wojskowych oraz ich przygotowania do prowadzenia działań bojowych. W Wojskach Lądowych można wyróżnić także jednostki piechoty górskiej. Struktura i organizacja Wojsk Lądowych odpowiada standardom NATO. Z dniem 1 stycznia 2012r przestały funkcjonować ostatnie 2 okręgi wojskowe :Śląski Okręg Wojskowy i Pomorski Okręg Wojskowy znosząc dawny system administracji wojskowej.
Trzonem Wojsk Lądowych są 3 dywizje ogólnowojskowe: 2 zmechanizowane (12, 16) i 1 pancerna (11), oraz brygady - powietrznodesantowa (6), kawalerii powietrznej (25) i Strzelców Podhalańskich(21)
Do 2008 roku istniały również Wojska Obrony Terytorialnej.
Uzbrojenie i wyposażenie
Stan na 1 stycznia 2010 r.: Wozy bojowe
- czołgi - (T-72, PT-91, Leopard 2A4): w Siłach Zbrojnych – 900; w Wojskach Lądowych – 711
- bojowe wozy piechoty i transportery opancerzone - (BWP-1, BWR-1, KTO Rosomak, HMMWV, BRDM-2): w Siłach Zbrojnych – 1492; w Wojskach Lądowych – 1296
- transportery opancerzone Rosomak - 380 (zamówiono 849 szt.)
- Transportery opancerzone M113/M577 - 234
- Wozy rozpoznawcze BRDM-2 - ponad 200 (łączna liczba BRDM-2 - 432 szt. (?)
- Wozy rozpoznawcze BRDM-2 M96/96I/97/98 Żbik - ok. 120
Wozy wsparcia
- Wozy techniczne WZT-2 - ok. 40
- Wozy techniczne WZT-3/3M - 29
- Wozy techniczne WPT Mors - 74
- Wozy techniczne Bergepanzer 2A2 - 10
- Maszyny inżynieryjne MID - 8
- Transportery rozpoznania inżynieryjnego TRI Hors - 77
- Transportery inżynieryjne TRI-D Durian - 13
- Transportery sanitarne TS Lotos - 1
- Transportery sanitarne Ryś-MED - 5
- Systemy minowania narzutowego ISM Kroton - 6
- Wozy rozpoznania skażeń BRDM-2RS - bd.
- Systemy rozpoznawczo-zakłócające Przebiśnieg - 2
- Systemy rozpoznania radioel. R-330P - 9
- Wozy dowodzenia ZWD-1 (MTLB) - 1
- Wozy dowodzenia ZWDSz-2 - 6
- Wozy dowodzenia ZWD-3 - ponad 100
- Wozy dowodzenia ZWD-10R - 4
- Wozy dowodzenia ZWD-10K - ok. 8
- Wozy dowodzenia WD-2001 - bd.
- Wozy dowodzenia MP-21/22/23/24/25 - 24
- Wozy dowodzenia BWP-1D - 33
- Wozy dowodzenia BWP-1D (MP-31) - 5
Środki artyleryjskie i przeciwlotnicze
- artyleria - (122 mm HS Goździk,152 mm AHS Dana, 122 mm wyrzutnia rakietowa BM21/RM70, moździerze, PPK Spike) - 1153
- ppk Fagot (przenośne) - ok. 90-100
- ppk Konkurs (9P148 na BRDM-2) - 18
- ppk Malutka (9P133 na BRDM-2) - ok. 100
- ppk Spike (przenośne) - 198 (zamówiono 264 szt.)
- Zestawy plot. Strzała-2M - bd.
- Zestawy plot. Grom - ok. 350
- Zestawy plot. Kub - 30
- Zestawy plot. Osa - 64
- 23 mm zestawy plot. ZU-23-2/ZUR-23-2 - ok. 400 (wszystkich wersji)
- 23 mm zestawy plot. ZSU-23-4/Biała - 36/8
- 35 mm zestawy plot. Loara - 1
Wyposażenie
- Trały przeciwminowe Bożena - 14
- Parki pontonowe PP-64 Wstęga - ok. 60
- Stacje rlok N-21 - ok. 20
- Stacje rlok N-22 - ok. 10
- Stacje rlok AN/PPS-5C MSTAR - ok. 25 szt.
- Stacje rlok SNAR-10 - 6
- Stacje rlok RZRA-201 Liwiec - 1
Śmigłowce
- Śmigłowce szturmowe Mi-24D - 16
- Śmigłowce szturmowe Mi-24W - 16
- Śmigłowce uzbrojone Mi-2URP - 20
- Śmigłowce M-2RL - ok. 8
- Śmigłowce Mi-2Ch - ok. 6
- Śmigłowce Mi-2T - ok. 16
- Śmigłowce Mi-2D - ok. 6
- Śmigłowce wielozadaniowe W-3W - 33
- Śmigłowce rozpoznawcze W-3ŚRR - 3
- Śmigłowce obserwacyjne W-3PSOT - 1
- Śmigłowce uzbrojone W-3PL - 5
- Śmigłowce transportowe Mi-8T - 16
- Śmigłowce ratownicze Mi-8RL - 4
- Śmigłowce transportowe Mi-8MTW-1 - 7
- Śmigłowce transportowe Mi-17 - 4
- Śmigłowce medyczne M-17AE - 2
Siły Powietrzne
Główne zadania
Głównym zadaniem Sił Powietrznych, jest prowadzenie operacji mających na celu uzyskanie przewagi w powietrzu i wspieranie oddziałów innych Rodzajów Sił Zbrojnych. Składają się z Wojsk Lotniczych, Wojsk Obrony Przeciwlotniczej i Wojsk Radiotechnicznych.
Ich prekursorem były siły powietrzne Błękitnej Armii podczas I wojny światowej. Do 1 lipca 2004 nosiły nazwę: Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej (WLOP RP), które z kolei zostały utworzone 1 lipca 1990 przez połączenie dwóch rodzajów sił zbrojnych: Wojsk Lotniczych i Wojsk Obrony Powietrznej Kraju.
Uzbrojenie i wyposażenie
Samoloty i śmigłowce
- Samoloty wielozadaniowe F-16C/D block 52+ - 48
- Samoloty myśliwskie MiG-29/UB - 32
- Samoloty myśliwsko-bombowe Su-22M4/U3K - 44
- Samoloty szkolno-treningowe TS-11 Iskra - 54
- Samoloty szkolno-treningowe PZL-130 Orlik - 37
- Samoloty pasażerskie Tu-154M - 1
- Samoloty pasażerskie Jak-40 - 4
- Samoloty transportowe C-295M - 11
- Samoloty transportowe An-2 - 13
- Samoloty transportowe An-28TD - 2
- Samoloty transportowe C-130 - 2 (zamówiono 5)
- Samoloty transportowe M-28B/TD - 10
- Samoloty transportowe M-28B/PT - 5
- Śmigłowce pasażerskie Mi-8P - 6
- Śmigłowce pasażerskie W-3S - 1 (zamówiono 2)
- Śmigłowce transportowe W-3T - 8
- Śmigłowce ratownicze W-3RL - 6
- Śmigłowce medyczne W-3R - 2
- Śmigłowce wielozadaniowe Mi-2 - ok. 50
- Śmigłowce Mi-2RL - ok. 4
- Śmigłowce SW-4 - 14 (zamówiono 24 szt.)
- Śmigłowce Bell-412HP - 1
Środki przeciwlotnicze
- Dywizjony plot. Newa-SC - 17
- Dywizjony plot. Wega-WE - 1
- Zestawy plot. Strzała-2M - bd.
- Zestawy plot. Grom - bd. (zamówiono 51 szt.)
- 57 mm armaty plot. S-60 - ok. 50
- 23 mm zestawy plot. ZUR-23-2 - bd.
Sprzęt radiotechniczny
- Stacje rlok. N-11 - 5
- Stacje rlok. N-12 - 7
- Stacje rlok. N-12M - 3
- Stacje rlok. RAT-31DL - 0 (zamówiono 3)
- Stacje rlok. TSR-19/N-19 - 2
- Stacje rlok. N-31/31M - ok. 50
- Stacje rlok. N-41 - ok. 40
- Systemy rozpoznania radioel. Lena-3M/MD - ok. 10
- Systemy rozpoznania radioel. MSR-W - 4
Marynarka Wojenna
Główne zadania
Do głównych zadań Marynarki Wojennej należy:
- ochrona polskich interesów na morzu, szczególnie w wyłącznej strefie ekonomicznej we współpracy z Morskim Oddziałem Straży Granicznej;
- zapewnienie bezpiecznej żeglugi w polskiej strefie odpowiedzialności;
- ochrona ekologiczna polskich obszarów morskich;
- ratowanie życia na morzu w polskiej strefie odpowiedzialności, ale także poza nią;
- realizacja polskiej morskiej racji stanu;
- demonstrowanie obecności na morzu w polskiej strefie zainteresowania państwa;
- współpraca z zagranicznymi siłami morskimi, szczególnie państwami Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego ( NATO );
- udział w operacjach pokojowych i antyterrorystycznych;
- szkolenie i przygotowywanie sił do realizacji zadań bojowych na wypadek zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa;
- utrzymanie odpowiednio wysokiej gotowości bojowej na wypadek wojny;
- odpowiednio wczesne wykrycie zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa od strony morza;
- obrona państwa podczas wojny przed atakiem od strony morza;
- utrzymanie panowania na morzu podczas wojny w odpowiedniej strefie obrony przy współdziałaniu z Siłami Powietrznymi;
- obrona wybrzeża i terenów nadmorskich przy współpracy z Wojskami Lądowymi i Siłami Powietrznymi
Uzbrojenie i wyposażenie
Okręty
- okręt podwodny projektu 877E, typu Kilo - ORP Orzeł (291)
- 4 okręty podwodne projektu 207, typu Kobben - ORP Sokół (294) Sęp (295), Bielik (296), Kondor (297)
- 2 fregaty rakietowe typu Oliver Hazard Perry - OORP gen. K. Pułaski (272), Gen. T. Kościuszko (273)
- korweta dozorowa projektu 620, typu Kaszub - ORP Kaszub (240)
- 2 korwety rakietowe projektu 1241RE, typu Mołnia - OORP Metalowiec (436), Rolnik (437)
- 3 korwety rakietowo-artyleryjskie projektu 660, typu Orkan - OORP Orkan (421), Piorun (422), Grom (423)
- 3 niszczyciele min projektu 206FM, typu Mewa - OORP Flaming (621), Mewa (623), Czajka (624)
- trałowiec projektu 207DM, typu Gopło - ORP Gopło (630)
- 12 trałowców projektu 207P, typu Gardno - OORP Gardno (631), Bukowo (632), Dąbie (633), Jamno (634), Mielno (635), Wicko (636), Resko (637), Sarbsko (638), Necko (639), Nakło (640), Drużno (641), Hańcza (642)
- 4 trałowce projektu 207M, typu Mamry - OORP Mamry (643), Wigry (644), Śniardwy (645), Wdzydze (646)
- 5 okrętów transportowo-minowych projektu 767, typu Lublin - OORP Lublin (821), Gniezno (822), Kraków (823), Poznań (824), Toruń (825)
- 2 okręty rozpoznania radioelektronicznego projektu 863, typu Nawigator - OORP Nawigator (262), Hydrograf (263)
- okręt szkolny (barkentyna) projektu B79/II - ORP Iskra (253)
- okręt szkolny projektu 888, typu Wodnik - ORP Wodnik (251)
- 2 okręty ratownicze projektu 570, typu Piast - OORP Piast (281), Lech (282)
- 2 okręty ratownicze projektu B823, typu Zbyszko - OORP Zbyszko (R-14), Maćko (R-15)
- 2 okręty hydrograficzne projektu 874, typu Heweliusz - OORP Heweliusz (265), Arctowski (266)
- okręt wsparcia logistycznego projektu 890, typu Kontradmirał Xawery Czernicki - ORP Kontradmirał Xawery Czernicki (511)
- zbiornikowiec paliwowy projektu ZP-1200, typu Bałtyk - ORP Bałtyk (Z-1)
- 1 okręt-muzeum niszczyciel typu Grom - ORP Błyskawica
Samoloty i śmigłowce
- 2 samoloty transportowe M-28B Bryza-1TD (1117, 1118)
- 2 samoloty monitoringu ekologicznego M-28B Bryza-1E (0404, 0405)
- 7 samolotów rozpoznawczo-patrolowych M-28B Bryza-1R (1006, 1008, 1017, 1022, 1114, 1115, 1116)
- 1 samolot rozpoznawczo-patrolowy M-28B Bryza-1RM bis (0810)
- 5 śmigłowcówMi-2
- 1 śmigłowiec transportowy Mi-8MTW-1 (5528)
- 1 śmigłowiec transportowy Mi-17 (0608)
- 8 śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych Mi-14PŁ (1001, 1002, 1004, 1005, 1007, 1008, 1010, 1011)
- 2 śmigłowce ratownicze Mi-14PŁ/R (1009, 1012)
- 2 śmigłowce transportowe W-3T Sokół (0209, 0304)
- 4 śmigłowce ratownictwa morskiego W-3RM Anakonda (0505, 0506, 0511, 0513)
- 3 śmigłowce ratownictwa morskiego W-3WARM Anakonda (0813, 0815, 0906)
- 4 śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych Kaman SH-2G Super Seasprite (3543, 3544, 3545, 3546)
Misje zagraniczne
- Afganistan: ISAF - 2600 żołnierzy (w tym 36 poniosło śmierć)
- Bośnia i Hercegowina: EUFOR - 204 żołnierzy (w tym 1 poniósł śmierć)
- Kosowo: KFOR - 320 żołnierzy (w tym 3 poniosło śmierć)
- Irak: NMTI - 20 żołnierzy w ramach misji szkoleniowej
Bibliografia
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483),
- Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416),
- Ustawa z dnia 27 lutego 2003 r. o utworzeniu Akademii Obrony Narodowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 56, poz. 496),
- Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750),
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 156, poz. 1301),
Zobacz też
- Historia Wojska Polskiego
- Ludowe Wojsko Polskie
- Sądownictwo wojskowe
- NSR
- Dowództwo Wojsk Specjalnych
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stan ewidencyjny żołnierzy w Siłach Zbrojnych RP (stan na dzień 31 stycznia 2011 r.
- ↑ Ustawa z dnia 21 listopada 1967 o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej Dz. U. z 1967 r. Nr 44, poz. 220
Linki zewnętrzne
- Wojska Polskiego insygnia
- Departament Wychowania i Promocji Obronności
- Biuletyn Informacji Publicznej. Ministerstwo Obrony Narodowej
- Oficjalna Strona Ministerstwa Obrony Narodowej
- Oficjalna Strona Sztabu Generalnego Wojska Polskiego
- Oficjalna strona Sił Powietrznych
- Oficjalna strona polskiej Marynarki Wojennej
- Oficjalna strona Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej
- Oficjalna strona Akademii Obrony Narodowej
- Oficjalna strona Departamentu Kadr MON, na której między innymi podawane są stany liczebne żołnierzy zawodowych
- Informacja NIK o wynikach kontroli odbywania służby wojskowej przez żołnierzy służby zasadniczej (2001)
- Informacja NIK o wynikach kontroli nadzoru nad przebiegiem zasadniczej służby wojskowej w czasie wolnym od zajęć szkoleniowych (1999)
- Pojazdy Wojsk Lądowych wraz z krótkim opisem
- SAMOLOTY I ŚMIGŁOWCE GDYŃSKIEJ BRYGADY LOTNICTWA MARYNARKI WOJENNEJ
- [1]