Order Odrodzenia Polski

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy orderu. Zobacz też: Polonia Restituta (film).

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921 r. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.

W 1944 r. włączone do systemu odznaczeń nowego, socjalistycznego państwa (PRL). Zachowano jego kształt i barwy, pozbawiając jednak godło korony, a na rewersie krzyża zmieniono rok na "1944".

W latach 1944-1992 (do końca obowiązywania ustawy z okresu PRL) przyznano 681 949 Orderów Odrodzenia Polski. Od 1972 r. zgodnie z zapisem w Karcie Nauczyciela, każdy nauczycielowi który przepracował 30 lat w szkole, otrzymywał ten Order. W ciągu 20 lat z tego tytułu nadano go 63 416 osobom. W latach 80. podobne przepisy zastosowano wobec górników, hutników, urzędników państwowych[1].

Do 1990 r. w wersji przedwojennej także nadawane przez Rząd Rzeczypospolitej na uchodźstwie.

Noszony na czerwonej wstędze z białymi pasami po bokach, przez prawe ramię (w I klasie), na szyi (w II i III klasie) lub na lewej stronie piersi (IV i V klasa).

W precedencji orderów i odznaczeń Order Odrodzenia Polski występuje po Orderze Orła Białego oraz Orderze Wojennym Virtuti Militari, a przed Orderem Krzyża Wojskowego i Orderem Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

Klasy

Order dzieli się 5 klas:

W III Rzeczypospolitej

Współczesny wygląd Orderu Odrodzenia Polski ustalony został rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 listopada 1992 r. w sprawie opisu, materiału, wymiarów wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń[2]: "Odznaką Orderu Odrodzenia Polski jest krzyż równoramienny, złocony, zakończony na rogach ramion kulkami. W środku krzyża, na okrągłej, czerwonej, emaliowanej tarczy, umieszczony jest biało emaliowany orzeł według wzoru określonego w ustawie z dnia 1 sierpnia 1919 r. o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej. Kontury, korona, dziób i szpony orła są złocone. Na otoku, pokrytym szafirową emalią, umieszczony jest złocony napis "POLONIA RESTITUTA". Na odwrotnej stronie ramiona krzyża są złocone, z obramowaniem. W środku krzyża, na okrągłej, czerwono emaliowanej tarczy, w ornamentowanym obramowaniu, umieszczona jest złocona data "1918". Wymiar krzyża wynosi: w klasie I — 68 mm, w klasach II i III — 60 mm, w klasie IV — 55 mm i w klasie V — 44 mm.

W klasie I Orderu krzyż zawieszony jest na czerwonej, wielkiej wstędze szerokości 100 mm z białymi paskami po bokach, szerokości 5 mm. W klasach II i III krzyże zawieszone są na czerwonej wstędze, szerokości 45 mm z białymi paskami po bokach, szerokości 3 mm. W klasie IV krzyż zawieszony jest na czerwonej wstążce, szerokości 36 mm z białymi paskami, szerokości 2 mm z umieszczoną pośrodku wstążki rozetką, o średnicy 30 mm upiętą z tejże wstążki. W klasie V krzyż zawieszony jest na takiej samej wstążce, bez rozetki.

W klasach I i II odznaką Orderu jest ponadto gwiazda orderowa srebrzona, o średnicy 75 mm z ośmiu pęków promieni. W środku gwiazdy, na okrągłej, biało emaliowanej tarczy, umieszczony jest złocony monogram "RP", na otoku pokrytym szafirową emalią złocony napis "POLONIA RESTITUTA"."

Statystyki

III Rzeczpospolita (od 1990)

Zbiorcze zestawienie nadań Orderów Odrodzenia Polski od 1990 r. do końca 2011 r. z podaniem liczby oraz procentowego udziału nadań poszczególnych klas Orderu w danym okresie:

(*) - Obejmuje również nadania dokonane przez Bronisława Komorowskiego gdy jako Marszałek Sejmu pełnił obowiązki Prezydenta.
(**) - Krzyże Wielkie Orderu Odrodzenia Polski, które z urzędu dostają prezydenci RP

Bronisław Komorowski (od 2010)

Prezydentura Bronisława Komorowskiego (do końca marca 2012 r.)[3]:

Prezydentura Bronisława Komorowskiego (rok 2011)

Prezydentura Bronisława Komorowskiego (sierpień - grudzień 2010 r.)

Marszałek Bronisław Komorowski w czasie, gdy pełnił obowiązki Prezydenta (kwiecień-lipiec 2010)[4]:


Lech Kaczyński (2006-2010)

Prezydentura Lecha Kaczyńskiego[5]:


Aleksander Kwaśniewski - II kadencja (2001-2005)

Prezydentura Aleksandra Kwaśniewskiego – II kadencja[8]:

Aleksander Kwaśniewski - I kadencja (1996-2000)

Prezydentura Aleksandra Kwaśniewskiego – I kadencja[10]:


Lech Wałęsa (1990-1995)

Prezydentura Lecha Wałęsy[10]:

Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu Odrodzenia Polski składająca się z Wielkiego Mistrza Orderu i ośmiu członków Kapituły, powoływanych przez Wielkiego Mistrza na pięć lat. Zgodnie z ustawą o orderach i odznaczeniach, Prezydent RP z urzędu staje się Kawalerem Orderu Odrodzenia Polski klasy I i przewodniczy Kapitule jako Wielki Mistrz Orderu.

Odznaczeni

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Odrodzenia Polski.


Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski

Odznaczeni w latach 1921–1939

Układ chronologiczny, układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita).

Odznaczeni w latach 1939–1990 przez władze RP na uchodźstwie

Układ chronologiczny, układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie).

Odznaczeni w latach 1944–1989 przez władze Polski Ludowej

Układ chronologiczny, układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989).


Odznaczeni po 1990 r. (lista pełna)

Układ chronologiczny wg kolejności nadania Orderu – układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita).
 Data dzienna oznacza datę postanowienia o nadaniu Orderu a nie datę dekoracji (za wyjątkiem lat 1991-1992, dla których dat nominacji nie ustalono).

Przez prezydenta Lecha Wałęsę (1990–1995) [9]

Rok 1991

Rok 1992

Rok 1993

Rok 1994

Rok 1995

Przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego - I kadencja (1995–2000) [9]

Rok 1996

Rok 1997

Rok 1998

Rok 1999

Rok 2000

Przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego - II kadencja (2000–2005) [9]

Rok 2001

Rok 2002

Rok 2003

Rok 2004

Rok 2005

Przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego (2005–2010) [7]

Rok 2006

Rok 2007

Rok 2008

Rok 2009

Rok 2010

Przez marszałka Bronisława Komorowskiego wykonującego obowiązki prezydenta (2010)[165]

Rok 2010

Przez prezydenta Bronisława Komorowskiego (od 2010) [177]

Rok 2010

Rok 2011

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Juliusz Ćwieluch: Medalomania. Raport: Medale i ordery. Kto daje, komu i za co. polityka.pl, 20 listopada 2010. [dostęp 4 maja 2012].
  2. ↑ Dz. U. z 1992 r. Nr 90, poz. 452
  3. ↑ Kancelaria Prezydenta RP: Statystyki odznaczeń. [dostęp 01/05/2012].
  4. ↑ Kancelaria Prezydenta RP: Statystyka odznaczeń nadanych przez Marszałka Sejmu. [dostęp 06/11/2010].
  5. ↑ Kancelaria Prezydenta RP: Archiwalne statystyki odznaczeń. [dostęp 06/11/2010].
  6. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 31, poz. 423 Ta nieproporcjonalnie większa niż w innych okresach liczba nadań Krzyża Komandorskiego wynika z uhonorowania postanowieniem z dnia 25 stycznia 2010 r. aż 72 osób, w tym 57 pośmiertnie, za bohaterską postawę i niezwykłą odwagę wykazaną w ratowaniu życia Żydom podczas II wojny światowej, za wybitne zasługi w obronie godności człowieczeństwa i praw ludzkich
  7. ↑ 7,0 7,1 Kancelaria Prezydenta RP: Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (2006-2010). [dostęp 06/11/2010].
  8. ↑ Robert Broszkowski, Biuro Kadr i Odznaczeń, Kancelaria Prezydenta RP: Statystyka nadań Orderów Odrodzenia Polski w latach 2001 – 2005. 16.11.2010. 
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Kancelaria Prezydenta RP: Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (1991-2005) - wykaz osób odznaczonych. [dostęp 2012-05-11].
  10. ↑ 10,0 10,1 Robert Broszkowski, Biuro Kadr i Odznaczeń, Kancelaria Prezydenta RP: Statystyka nadań Orderów Odrodzenia Polski w latach 1990–2000. 15.11.2010. 
  11. ↑ Anna Szczecina-Berkan: Ordery i odznaczenie Karoliny Lanckorońskiej. Kronika_Zamkowa-r2007-t1_2 (53-54) s. 237-252. [dostęp 2012-05-13].
  12. ↑ Wiesław Koński: Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski dla Jakuba Chojnackiego w 70 rocznicę urodzin. "Notatki Płockie" 1992 t. 37 nr 3(152) s. 42-48. [dostęp 2012-05-12].(m.in. reprodukcja postanowienia)
  13. ↑ Kalendarium ważniejszych wydarzeń w Senacie, Sejmie, Polsce i na świecie od 1989 roku. senat.gov.pl. [dostęp 2012-05-11].
  14. ↑ M.P. z 1993 r. Nr 17, poz. 147
  15. ↑ M.P. z 1993 r. Nr 36, poz. 364
  16. ↑ M.P. z 1993 r. Nr 65, poz. 574
  17. ↑ M.P. z 1994 r. Nr 8, poz. 64
  18. ↑ M.P. z 1994 r. Nr 9, poz. 72
  19. ↑ M.P. z 1994 r. Nr 9, poz. 73
  20. ↑ M.P. z 1994 r. Nr 22, poz. 172
  21. ↑ M.P. z 1994 r. Nr 25, poz. 207
  22. ↑ M.P. z 1994 r. Nr 29, poz. 234
  23. ↑ M.P. z 1995 r. Nr 1, poz. 3
  24. ↑ M.P. z 1995 r. Nr 23, poz. 280
  25. ↑ M.P. z 1995 r. Nr 33, poz. 382
  26. ↑ M.P. z 1996 r. Nr 13, poz. 175
  27. ↑ M.P. z 1996 r. Nr 13, poz. 176
  28. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 14, poz. 124 nr 1
  29. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 14, poz. 124 nr 2
  30. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 14, poz. 124 nr 3
  31. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 14, poz. 124 nr 12
  32. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 14, poz. 124 nr 13
  33. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 14, poz. 124 nr 14
  34. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 16, poz. 151
  35. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 17, poz. 159
  36. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 29, poz. 269
  37. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 39, poz. 397
  38. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 47, poz. 457
  39. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 42, poz. 425
  40. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 62, poz. 601
  41. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 86, poz. 869
  42. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 6, poz. 107
  43. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 6, poz. 110
  44. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 7, poz. 154
  45. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 16, poz. 234
  46. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 20, poz. 307
  47. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 30, poz. 429
  48. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 32, poz. 472
  49. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 39, poz. 536
  50. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 38, poz. 522
  51. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 38, poz. 522
  52. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 42, poz. 596
  53. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 42, poz. 596
  54. ↑ M.P. z 1999 r. Nr 5, poz. 37
  55. ↑ M.P. z 1999 r. Nr 10, poz. 131
  56. ↑ M.P. z 1999 r. Nr 10, poz. 131
  57. ↑ M.P. z 1999 r. Nr 11, poz. 153
  58. ↑ M.P. z 1999 r. Nr 11, poz. 153
  59. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 5, poz. 95
  60. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 5, poz. 99
  61. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 5, poz. 99
  62. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 11, poz. 200
  63. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 13, poz. 272
  64. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 13, poz. 273
  65. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 13, poz. 273
  66. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 13, poz. 273
  67. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 13, poz. 279
  68. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 14, poz. 301
  69. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 25, poz. 521
  70. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 39, poz. 775
  71. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 39, poz. 775
  72. ↑ M.P. z 2001 r. Nr 18, poz. 301
  73. ↑ M.P. z 2001 r. Nr 21, poz. 345
  74. ↑ M.P. z 2001 r. Nr 21, poz. 345
  75. ↑ M.P. z 2001 r. Nr 36, poz. 582
  76. ↑ M.P. z 2001 r. Nr 42, poz. 676
  77. ↑ M.P. z 2002 r. Nr 8, poz. 147
  78. ↑ M.P. z 2002 r. Nr 30, poz. 475
  79. ↑ M.P. z 2002 r. Nr 30, poz. 478
  80. ↑ M.P. z 2002 r. Nr 50, poz. 722
  81. ↑ M.P. z 2002 r. Nr 57, poz. 778
  82. ↑ M.P. z 2003 r. Nr 12, poz. 178
  83. ↑ M.P. z 2003 r. Nr 34, poz. 445
  84. ↑ M.P. z 2003 r. Nr 36, poz. 502
  85. ↑ M.P. z 2003 r. Nr 47, poz. 699
  86. ↑ M.P. z 2003 r. Nr 49, poz. 752
  87. ↑ M.P. z 2004 r. Nr 6, poz. 110
  88. ↑ M.P. z 2004 r. Nr 8, poz. 125
  89. ↑ M.P. z 2004 r. Nr 29, poz. 529
  90. ↑ M.P. z 2004 r. Nr 47, poz. 798
  91. ↑ M.P. z 2005 r. Nr 43, poz. 586
  92. ↑ M.P. z 2005 r. Nr 65, poz. 899
  93. ↑ M.P. z 2005 r. Nr 65, poz. 904
  94. ↑ M.P. z 2005 r. Nr 66, poz. 920
  95. ↑ M.P. z 2005 r. Nr 78, poz. 1095
  96. ↑ M.P. z 2005 r. Nr 78, poz. 1099
  97. ↑ M.P. z 2005 r. Nr 83, poz. 1176
  98. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 2, poz. 21
  99. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 2, poz. 21
  100. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 2, poz. 21
  101. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 21, poz. 238
  102. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 43, poz. 460
  103. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 46, poz. 483
  104. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 50, poz. 539
  105. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 62, poz. 647
  106. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 80, poz. 807 pkt 1
  107. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 80, poz. 807 pkt 2
  108. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 80, poz. 807
  109. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 80, poz. 809
  110. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 84, poz. 848
  111. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 84, poz. 848
  112. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 84, poz. 848
  113. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 84, poz. 848
  114. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 18, poz. 208
  115. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 18, poz. 208
  116. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 18, poz. 208
  117. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 18, poz. 208
  118. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 52, poz. 596
  119. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 52, poz. 596
  120. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 57, poz. 641
  121. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 57, poz. 644
  122. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 68, poz. 747
  123. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 76, poz. 807
  124. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 88, poz. 959
  125. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 16, poz. 168
  126. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 15, poz. 157 pkt 1
  127. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 15, poz. 157 pkt 2
  128. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 15, poz. 157 pkt 3
  129. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 16, poz. 169
  130. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 19, poz. 199
  131. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 67, poz. 591
  132. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 94, poz. 810
  133. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 97, poz. 841
  134. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 7, poz. 71
  135. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 22, poz. 280
  136. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 22, poz. 280
  137. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 25, poz. 347
  138. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 27, poz. 372
  139. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 27, poz. 374
  140. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 29, poz. 413
  141. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 36, poz. 548
  142. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 59, poz. 796
  143. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 71, poz. 903
  144. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 8, poz. 74
  145. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 23, poz. 216
  146. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 23, poz. 216
  147. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 23, poz. 216
  148. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 23, poz. 216
  149. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 23, poz. 216
  150. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 23, poz. 216
  151. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 23, poz. 216
  152. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 251 pkt. 1
  153. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 253
  154. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 264
  155. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 296
  156. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 296
  157. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 304
  158. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 315
  159. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 29, poz. 358
  160. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 31, poz. 438
  161. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 31, poz. 461
  162. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 31, poz. 461
  163. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 31, poz. 461
  164. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 31, poz. 461
  165. ↑ Wykaz odznaczonych Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski przez Marszałka Sejmu Bronisława Komorowskiego wykonującego obowiązki Prezydenta RP. prezydent.pl. [dostęp 2012-05-12].
  166. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  167. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  168. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  169. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  170. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  171. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  172. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  173. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  174. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 52, poz. 694
  175. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 52, poz. 699 – pkt 1.
  176. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 52, poz. 699
  177. ↑ Wykaz odznaczonych Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski przez Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego. prezydent.pl. [dostęp 2012-05-12].
  178. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 90, poz. 1044 pkt 1
  179. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 4, poz. 52
  180. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 19, poz. 198
  181. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 26, poz. 284
  182. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 30, poz. 337
  183. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 32, poz. 384
  184. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 32, poz. 384
  185. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 32, poz. 384
  186. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 47, poz. 531
  187. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 71, poz. 697
  188. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 71, poz. 700
  189. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 78, poz. 775
  190. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 86, poz. 895
  191. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 98, poz. 994
  192. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 111, poz. 1131
  193. ↑ M.P. z 2012 r. poz. 235