9 stycznia

Skocz do: nawigacji, szukaj

9 stycznia jest 9. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 356 (w latach przestępnych 357) dni.

Święta

Imieniny obchodzą: Adrian, Adrianna, Alicja, Antoni, Bracsław, Julian, Marcelin, Marcelina, Marcjanna, Mścisława, Piotr i Przemir.
Panama – Dzień Męczenników
Polska – Dzień Ligi Ochrony Przyrody^[1]
Republika Serbska w Bośni i Hercegowinie – Dzień Republiki.
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[2],^[3] obchodzą:
- św. Adrian z Canterbury (opat)
- bł. Alicja Le Clerc (zakonnica)
- św. Andrzej Corsini (biskup Fiesole; również 6 stycznia i 4 lutego)
- św. Julian i Bazylissa (również 6 stycznia), Kelsos i Marcjanilla, Anastazy i Antoni (męczennicy)
- św. Piotr z Sebasty (biskup)

Wydarzenia w Polsce

1433 – Król Władysław Jagiełło nadał szlachcie przywilej krakowski, potwierdzający wcześniejszy przywilej jedlneński.
1572 – W wyniku powodzi w Toruniu zginęło 300 osób.
1723 – Biała Krakowska otrzymała prawa miejskie.
1831 – Juliusz Słowacki podjął pracę w powstańczym Biurze Dyplomatycznym księcia Adama Jerzego Czartoryskiego.
1838 – W Gdańsku otwarto pierwsze publiczne przedszkole.
1919 – Powstańcy wielkopolscy dokonali nalotu bombowego na lotnisko we Frankfurcie nad Odrą.
1923 – Początek strajku 50 tysięcy robotników przemysłu włókienniczego w Łodzi, Bielsku i Białymstoku.
1927 – Utworzono Ministerstwo Poczt i Telegrafów. Resort objął Bogusław Miedziński.
1928 – Powstała Liga Ochrony Przyrody.
1944 – Powstała Rada Jedności Narodowej.
1966 – Władze PRL odmówiły wydania paszportu kardynałowi Stefanowi Wyszyńskiemu.
1970 – Premiera filmu Nowy.
1972 – Premiera 1. odcinka serialu Podróż za jeden uśmiech.
1974 – Dokonano oblotu jedynego w historii odrzutowego samolotu rolniczego PZL M-15 (Belphegor).
1984 – Premiera filmu Oko proroka.
1986 – W Gdańsku aresztowano działającego od 4 lat w ukryciu Bogdana Borusewicza.
1988:
- Podniesiono banderę na niszczycielu rakietowym ORP Warszawa.
- Premiera filmu Pan Samochodzik i praskie tajemnice.
1991 – Zdemontowano pomnik Iwana Koniewa w Krakowie.
1995 – Premiera filmu Spis cudzołożnic.
2005 – Odbył się XIII Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
2006 – Powstał Górnośląski Związek Metropolitalny.
2011 – Odbył się XIX Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

Wydarzenia na świecie

Chińskie Centrum Startowe Satelitów Jiuquan – miejsce startu statku Shenzhou 2 (2001)

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
9 stycznia

475 – Cesarz wschodniorzymski Zenon został obalony w wyniku rewolty Bazyliskusa, który ogłosił się nowym cesarzem.
1127 – Dżurdżenowie zdobyli Bianjing (Kaifeng), obalając cesarza Chin Qinzonga, ostatniego przedstawiciela północnej dynastii Song.
1154 – Sintra w Portugalii otrzymała prawa miejskie.
1317 – Filip V koronował się w Reims na króla Francji.
1349 – W Bazylei (Szwajcaria) spalono żywcem w domach ok. 700 Żydów jako rzekomych sprawców epidemii dżumy.
1431 – Przed kościelnym sądem biskupim w Rouen rozpoczął się proces Joanny d'Arc.
1464 – W Brugii zwołano pierwsze holenderskie Stany Generalne.
1493 – Krzysztof Kolumb jako pierwszy Europejczyk ujrzał manaty, biorąc je za syreny.
1522 – Hadrian VI został papieżem.
1713 – III wojna północna: wojska szwedzkie spaliły miasto Altona (od 1938 roku dzielnica Hamburga).
1719 – Francja wypowiedziała wojnę Hiszpanii.
1738 – Joseph Süß Oppenheimer, żydowski kupiec, bankier i finansista byłego księcia Wirtembergii Karola Aleksandra, został skazany na karę śmierci.
1760 – Zwycięstwo wojsk afgańskich nad siłami Imperium Marathów w bitwie pod Barari Ghat.
1768 – W Londynie odbyło się pierwsze nowożytne przedstawienie cyrkowe.
1788:
- Connecticut jako 5. stan dołączył do Unii.
- Słowacka Czadca otrzymała prawa miejskie.
1792 – Turcja i Rosja podpisały pokój w Jassach.
1797 – Powstały Legiony Polskie we Włoszech.
1798 – Z rozkazu Napoleona Bonaparte została zniszczona galera dożów weneckich Bucentaur.
1806 – Admirał Horatio Nelson został pochowany w katedrze św. Pawła w Londynie.
1816 – W kopalni w angielskim Hebburn przeprowadzono pierwsze testy bezpiecznej lampy górniczej (lampa Davy'ego).
1857 – Silne trzęsienie ziemi (ok. 7,9° w skali Richtera) z epicentrum w pobliżu Parkfield w Kalifornii.
1861 – Missisipi jako drugi stan południowy wystąpiło z Unii.
1871 – Wojna francusko-pruska:
- Kapitulacja francuskiej twierdzy Péronne.
- Zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Villersexel.
1878:
- Humbert I wstąpił na tron Włoch.
- X wojna rosyjsko-turecka: kapitulacja wojsk tureckich podczas bitwy pod Szejnową.
1900 – Założono klub sportowy Lazio Rzym.
1903 – W Dakocie Południowej utworzono Park Narodowy Wind Cave.
1909 – Brytyjska wyprawa na biegun południowy pod dowództwem Ernesta Shackletona została zmuszona do odwrotu 180 km od celu z powodu braku żywności.
1912 – Amerykańska marynarka wojenna dokonała inwazji na Honduras,
1913 – Afonso Costa został premierem Portugalii.
1916 – I wojna światowa: zakończyła się bitwa o Gallipoli.
1917:
- Niemieckie dowództwo postanowiło o powrocie do doktryny nieograniczonej wojny podwodnej.
- Wojska tureckie zostały wyparte z półwyspu Synaj.
1923 – Hiszpan Juan de la Cierva odbył w Getafe pierwszy w historii lot skonstruowanym przez siebie wiatrakowcem.
1927 – 78 dzieci zginęło w pożarze kina Laurier Palace Theatre w Montrealu.
1929 – Po raz pierwszy zastosowano leczenie surową penicyliną (Londyn).
1937 – Wszedł do kin film animowany Don Donald, w którym Kaczor Donald wystąpił po raz pierwszy w głównej roli i ze zmienionym wizerunkiem.
1938 – Przyszły król Grecji Paweł I poślubił Fryderykę Hanowerską.
1939 – We Francuskiej Akademii Nauk noblista Jean Perrin przedstawił publikację dotyczącą odkrycia pierwiastka chemicznego fransu przez Marguerite Perey.
1941:
- II wojna światowa: Adolf Hitler podjął decyzję o wsparciu włoskich działań wojennych w Afryce.
- Dokonano oblotu ciężkiego bombowca brytyjskiego Avro Lancaster.
1942 – U wybrzeży Minorki w archipelagu Balearów zatonął w czasie sztormu francuski statek pasażerski Lamoricière; zginęło 301 spośród 394 osób na pokładzie.
1943 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu pasażerskiego Lockheed Constellation.
1945 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa o Luzon (Filipiny).
1950 – Izrael uznał Chińską Republikę Ludową.
1951 – Otwarto oficjalnie kwaterę główną ONZ w Nowym Jorku.
1952 – Premier Izraela Dawid Ben Gurion wystąpił z orędziem w Knesecie, przedstawiając plan negocjacji z Niemcami Zachodnimi w sprawie rekompensat za Holocaust.
1957:
- Premier Wielkiej Brytanii Anthony Eden podał się do dymisji w następstwie kryzysu sueskiego.
- Reaktywowano Czeczeńsko-Inguską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką.
1960 – W Egipcie rozpoczęto budowę tamy assuańskiej.
1963 – Dokonano oblotu radzieckiego myśliwca Jak-36.
1964 – W antyamerykańskich zamieszkach w strefie Kanału Panamskiego zginęło 29 osób.
1965 – Rząd Demokratycznej Republiki Konga poinformował o egzekucji ponad 500 komunistycznych rebeliatów, którzy w 1964 roku zajęli miasto Stanleyville (Kisangani) i wymordowali 8 tys. mieszkańców i 185 białych zakładników.
1968 – Ustanowiono flagę Mauritiusa.
1969 – W Wielkiej Brytanii odbył się pierwszy lot prototypu pasażerskiego samolotu naddźwiękowego Concorde.
1972 – W porcie w Hongkongu spłonął brytyjski liniowiec pasażerski RMS Queen Elizabeth, od czasu sprzedaży w 1969 roku używany tam jako pływający uniwersytet.
1975:
- 14 osób zginęło w katastrofie samolotu DHC-6 Twin Otter w Whittier w Kalifornii.
- W Hartford w stanie Connecticut otwarto kompleks sportowo-rozrywkowy XL Center.
1976:
- Dorota z Mątowów została beatyfikowana przez papieża Pawła VI.
- Libańska wojna domowa: oddziały muzułmańskie rozpoczęły oblężenie chrześcijańskiego miasta Damur, zakończone 20 stycznia masakrą kilkuset mieszkańców.
- Założono Uniwersytet w Maastricht (Holandia).
1979 – Bill Clinton został gubernatorem stanu Arkansas.
1980 – W Arabii Saudyjskiej ścięto publicznie 63 islamskich radykałów, którzy w listopadzie 1979 roku brali udział w zajęciu meczetu w Mekce.
1981 – Francisco Pinto Balsemão został premierem Portugalii.
1984 – Po raz pierwszy od 10 lat zebrał się parlament Jordanii.
1986:
- Na zdjęciach wykonanych przez sondę Voyager 2 została odkryta Kresyda, jeden z księżyców Urana.
- Polaroid Corporation wygrała spór patentowy z Kodakiem, zmuszając go do wycofania się z rynku fotografii błyskawicznej.
1991:
- Radzieckie wojska zostały wyprowadzone na ulice Wilna.
- W Genewie doszło do "spotkania ostatniej szansy" sekretarza stanu USA Jamesa Bakera i ministra spraw zagranicznych Iraku Tarika Aziza, po którym Baker stwierdził, że nic nie zapowiada podporządkowania się Iraku rezolucjom ONZ dotyczącym opuszczenia Kuwejtu.
1992:
- Bośniaccy Serbowie ogłosili powstanie niepodległej Republiki Serbskiej.
- Czasopismo Nature poinformowało o odkryciu trzech pierwszych planet pozasłonecznych przez polskiego astronoma Aleksandra Wolszczana.
1996:
- Czeczeńscy bojownicy dokonali ataku na Kizlar w Dagestanie.
- Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski udał się w pierwszą podróż zagraniczną do Niemiec i Francji.
1997:
- 29 osób zginęło w katastrofie należącego do linii Comair samolotu Embraer 120 "Brasilia" pod Detroit (Michigan).
- W Jerozolimie odbyło się prawykonanie kompozycji Krzysztofa Pendereckiego Siedem bram Jerozolimy, skomponowanej z okazji 3-tysięcznej rocznicy założenia miasta.
2001 – Wystrzelono chiński bezzałogowy statek kosmiczny Shenzhou 2.
2005:
- Pierwsze wybory prezydenckie w Autonomii Palestyńskiej wygrał Mahmud Abbas.
- W Nairobi podpisano traktat pokojowy kończący wojnę domową w Sudanie i przyznający autonomię Sudanowi Południowemu.
2007:
- W Czechach powołano drugi rząd Mirka Topolánka.
- W San Francisco zaprezentowano iPhone'a.
2008 – Hashim Thaçi został premierem Kosowa.
2009 – Somalijscy piraci po wpłaceniu 3 mln dolarów okupu zwolnili tankowiec MV Sirius Star.
2011:
- 77 osób zginęło w katastrofie lotu Iran Air 277 nieopodal miasta Urmia w prowincji Azerbejdżan Zachodni w Iranie.
- Rozpoczęło się referendum niepodległościowe w Sudanie Południowym.

Znani ludzie Bydgoszczy

Znani Bydgoszczanie

Polecamy

W Bydgoszczy

Reklama

9 stycznia

Święta

Wydarzenia w Polsce

Wydarzenia na świecie

Urodzili się

Zmarli

Przypisy