27 października
27 października jest 300. (w latach przestępnych 301.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 65 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Barnim, Frumencjusz, Iwona, Józef, Kapitolina, Manfred, Manfreda, Siestrzemił i Wielebor.
- Grecja – Dzień Flagi
- Saint Vincent i Grenadyny – Święto Niepodległości
- Turkmenistan – Święto Niepodległości
- międzynarodowe – Światowy Dzień Dziedzictwa Audiowizualnego (proklamowany przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, pod patronatem UNESCO)
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1872 – Oddano do użytku dwutorową linię kolejową łączącą Chorzów i Tarnowskie Góry.
- 1901 – W Katowicach odbył się recital Ignacego Paderewskiego.
- 1924 – Pierwsze trzy brygady KOP zostały rozmieszczone na granicy wschodniej.
- 1931 – Pilot Franciszek Jach dokonał w Dęblinie oblotu pierwszego polskiego szybowca wyczynowego NN-1.
- 1933 – Premiera filmu Szpieg w masce.
- 1937:
- Protest Rady Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Warszawskiego przeciw bojówkarskim atakom prawicowych studentów.
- Wprowadzono nowy wzór tablic rejestracyjnych.
- 1939 – Hitlerowcy aresztowali Stefana Starzyńskiego.
- 1957 – Założono Biskupie Seminarium Duchowne w Gdańsku.
- 1971 – W szpitalu w Trzebnicy dr Ryszard Kocięba przeprowadził pierwszą w Europie, udaną operację przyszycia ręki.
- 1985 – Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Urwisy z Doliny Młynów.
- 1991 – Odbyły się pierwsze od zakończenia II wojny światowej wolne wybory do Sejmu RP.
- 2002 – Odbyła się 1. tura wyborów samorządowych.
- 2004 – Otwarto odcinek Autostrady A2 Nowy Tomyśl – Komorniki.
- 2006 – Żałoba w polskich szkołach, ogłoszona przez ministra edukacji narodowej Romana Giertycha dla uczczenia pamięci czternastoletniej gimnazjalistki Ani z Gdańska, która popełniła samobójstwo.
- 2007 – Paweł Kotuliński pobił w Świdnicy rekord Guinnessa na najdłuższy talk-show, trwający łącznie 40 godzin.
Wydarzenia na świecie
- 97 – Cesarz rzymski Nerwa adoptował Trajana, rozpoczynając okres cesarzy adopcyjnych.
- 625 – Honoriusz I został wybrany papieżem.
- 939 – Edmund Starszy został królem Anglii.
- 1275 – Pierwsza wzmianka o Amsterdamie.
- 1553 – W Genewie został spalony na stosie przez protestanckich kalwinistów hiszpański teolog, astronom, prawnik, lekarz i humanista Miguel Servet.
- 1607 – Pojawiła się Kometa Halleya.
- 1644 – Angielska wojna domowa: siły Parlamentu pokonały rojalistów w bitwie pod Newbury.
- 1682 – Została założona Filadelfia (Pensylwania).
- 1793 – Wojny wandejskie: bitwa pod Entrames.
- 1795 – W Eskurialu Hiszpania i USA zawarły traktat o przyjaźni i regulacji granicy między Georgią a hiszpańską Florydą.
- 1806 – Napoleon Bonaparte po rozgromieniu pruskiej armii wkroczył triumfalnie do Berlina.
- 1807 – Hiszpania i Francja zawarły układ w Fontaineblaeu, na mocy którego Portugalia została podzielona na trzy państewka.
- 1810 – Stany Zjednoczone zaanektowały Zachodnią Florydę.
- 1864 – Zakończyła się konferencja w Québecu dotycząca utworzenia konfederacji Kanady.
- 1870 – Wojna francusko-pruska: kapitulacja twierdzy Metz.
- 1904 – Uruchomiono pierwszą linię nowojorskiego metra.
- 1907 – Węgierscy żandarmi zastrzelili 15 Słowaków, a 60 ranili podczas tłumienia antywęgierskiego wystąpienia w Černovej, dzisiejszej dzielnicy Rużomberka.
- 1914 – I wojna światowa: u wybrzeży Irlandii zatonął po wejściu na niemiecką minę brytyjski pancernik HMS Audacious.
- 1922 – Rozpoczął się faszystowski zamach stanu zwany marszem na Rzym, w wyniku którego władzę we Włoszech przejął Benito Mussolini.
- 1924 – Została zlikwidowana Turkiestańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, a na jej miejsce powstały: Turkmeńska SRR, Uzbecka SRR, Tadżycka ASRR (w składzie Uzbeckiej SRR) oraz w składzie Rosyjskiej FSRR obwody autonomiczne: Kara-Kirgiski i Karakałpacki.
- 1929 – W argentyńskim Rosario otwarto Stadion Gigante de Arroyito.
- 1930 – W wyniku ataku uzbrojonego oddziału Aborygenów tajwańskich podczas zawodów szkolnych w miejscowości Busha w środkowym Tajwanie zginęło 132 Japończyków i 2 Tajwańczyków, a 215 osób zostało rannych.
- 1931 – Podczas zawodów w Tokio Chūhei Nambu ustanowił rekord świata w skoku w dal (7,98 m), a Mikio Oda rekord świata w trójskoku (15,58 m).
- 1944 – Front wschodni: Armia Czerwona wyzwoliła Użhorod.
- 1952 – Jigme Dorji Wangchuck został królem Bhutanu.
- 1955 – Premiera filmu Buntownik bez powodu.
- 1956 – W Luksemburgu podpisano traktat o likwidacji Protektoratu Saary.
- 1957 – W RFN utworzono Związek Wypędzonych.
- 1958 – Generał Muhammad Ayub Khan obalił prezydenta Pakistanu Iskandera Mirzę, po 20 dniach od wprowadzenia przez niego stanu wojennego.
- 1961:
- Mauretania i Mongolia zostały członkami ONZ.
- Przy Checkpoint Charlie na Friedrichstraße w Berlinie w wyniku nieporozumień stanęło naprzeciw siebie po dziesięć czołgów amerykańskich i radzieckich.
- Została wystrzelona pierwsza amerykańska ciężka rakieta nośna Saturn I.
- 1962 – Nad Kubą zestrzelono amerykański samolot rozpoznawczy U-2. Pilot Rudolf Anderson został jedyną ofiarą śmiertelną kryzysu kubańskiego, wyłączając zabitych w wypadkach.
- 1965:
- Premiera filmu Król szczurów.
- Süleyman Demirel został premierem Turcji.
- 1966 – Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło odebranie RPA mandatu nad Afryki Południowo-Zachodniej i poddanie terytorium bezpośredniej odpowiedzialności ONZ.
- 1967 – Francja zawetowała po raz drugi brytyjski wniosek o przyjęcie do Wspólnot Europejskich.
- 1968 – W Meksyku zakończyły się XIX Letnie Igrzyska Olimpijskie.
- 1970 – Po okrążeniu Księżyca powróciła na Ziemię radziecka sonda Zond 8.
- 1971 – Demokratyczna Republika Kongo zmieniła nazwę na Zair.
- 1976 – Premiera filmu Skrzydełko czy nóżka.
- 1979 – Saint Vincent i Grenadyny uzyskały niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
- 1986:
- Przeprowadzono deregulację rynku finansowego w Wielkiej Brytanii (tzw. "Big Bang").
- W Asyżu we Włoszech na wspólnej modlitwie spotkali się zaproszeni przez Jana Pawła II przedstawiciele różnych religii.
- 1988:
- Dokonano oblotu włosko-francuskiego samolotu pasażerskiego ATR 72.
- Prezydent Ronald Reagan nakazał rozebrać nowo wybudowany budynek ambasady USA w Moskwie z powodu wykrycia w nim aparatury podsłuchowej.
- 1990 – Askar Akajew został pierwszym prezydentem Kirgistanu.
- 1991:
- Dżochar Dudajew został wybrany prezydentem Czeczenii.
- Turkmenistan ogłosił niepodległość (od ZSRR).
- 1995 – Łotwa złożyła wniosek o przyjęcie do UE.
- 1998 – Gerhard Schröder został kanclerzem Niemiec.
- 1999 – Uzbrojone komando wtargnęło do budynku parlamentu w stolicy Armenii Erewaniu. W strzelaninie zginęli: premier Wazgen Sarkisjan, przewodniczący Zgromadzenia Narodowego Karen Demirczjan i kilku posłów.
- 2000 – Rolandas Paksas został po raz drugi premierem Litwy.
- 2002 – Luiz Inácio Lula da Silva wygrał wybory prezydenckie w Brazylii.
- 2004 – Amerykański miliarder Steve Fossett, pilotując sterowiec D-LZFN "Friedrichshafen", ustanowił rekord prędkości dla tego typu statków powietrznych pokonując 1-kilometrowy odcinek w obu kierunkach ze średnią prędkością 111,8 km/h.
- 2005 – We Francji wybuchły zamieszki wywołane śmiercią dwóch nastolatków-imigrantów, którzy uciekając przed policją ukryli się w stacji transformatorowej.
- 2008 – Rozpoczęła się operacja NATO skierowana przeciwko piratom somalijskim.
Urodzili się
- 1156 – Rajmund VI, hrabia Tuluzy (zm. 1222)
- 1401 – Katarzyna de Valois, królowa Anglii, żona Henryka V Lancastera (zm. 1437)
- 1728 – James Cook, angielski żeglarz, odkrywca (zm. 1779)
- 1736 – James Macpherson, szkocki poeta (zm. 1796)
- 1760 – August von Gneisenau, hrabia, niemiecki feldmarszałek (zm. 1831)
- 1782 – Niccolò Paganini, włoski skrzypek, kompozytor (zm. 1840)
- 1817 – Antoni Kątski, polski kompozytor, pianista (zm. 1889)
- 1817 – Robert Nestler, polski architekt, budowniczy, współzałożyciel jednej z ważniejszych firm budowlanych Łodzi XIX w. i XX w. (zm. 1905)
- 1827 – Leopold Löffler, polski malarz (zm. 1898)
- 1844 – Klas Pontus Arnoldson, szwedzki publicysta, polityk, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (zm. 1916)
- 1855 – Iwan Miczurin, rosyjski biolog, sadownik (zm. 1935)
- 1858 – Theodore Roosevelt, amerykański polityk, wiceprezydent i prezydent USA, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (zm. 1919)
- 1877 – Irena Solska, polska aktorka (zm. 1958)
- 1883 – Ivan Pregelj, słoweński pisarz (zm. 1960)
- 1894:
- Fritz Sauckel, niemiecki polityk, działacz nazistowski, minister pracy III Rzeszy (zm. 1946)
- Tadeusz Wański, polski fotografik (zm. 1958)
- 1900:
- Franciszek Niepokólczycki, polski dowódca wojskowy, [żołnierz AK, uczestnik podziemia antykomunistycznego, prezes WiN (zm. 1974)
- Stanisław Zawadzki, polski generał, polityk, minister pracy i polityki społecznej (zm. 1984)
- 1908 – Lee Krasner, amerykańska malarka pochodzenia rosyjskiego (zm. 1984)
- 1910:
- Jack Carson, kanadyjski aktor (zm. 1963)
- Frederick De Cordova, amerykański reżyser filmowy (zm. 2001)
- Karol Kuryluk, polski działacz kulturalny, polityk, minister kultury i sztuki (zm. 1967)
- 1913:
- Kornel Filipowicz, polski pisarz (zm. 1990)
- Andrzej Bobkowski, polski pisarz (zm. 1961)
- Otto Wichterle, czeski chemik, wynalazca miękkich soczewek kontaktowych (zm. 1998)
- 1914:
- Jan Kott, polski pisarz, krytyk teatralny, historyk literatury (zm. 2001)
- Dylan Thomas, walijski pisarz (zm. 1953)
- 1916 – Kazimierz Brandys, polski pisarz (zm. 2000)
- 1917:
- Oliver Tambo, południowoafrykański polityk, działacz społeczny (zm. 2003)
- Pavel Tigrid, czeski dziennikarz, publicysta, polityk (zm. 2003)
- 1918 – Teresa Wright, amerykańska aktorka (zm. 2005)
- 1920 – Kocheril Raman Narayanan, indyjski polityk, prezydent (zm. 2005)
- 1921 – Benito Alazraki, meksykański reżyser filmowy (zm. 2007)
- 1922:
- Poul Bundgaard, duński aktor (zm. 1998)
- Michel Galabru, francuski aktor
- Carlos Andrés Pérez, wenezuelski polityk, prezydent (zm. 2010)
- 1923:
- Maliq Herri, albański śpiewak operowy (tenor)
- Roy Lichtenstein, amerykański malarz (zm. 1997)
- 1924 – Ruby Dee, amerykańska aktorka
- 1925 – Warren Christopher, amerykański prawnik, polityk, dyplomata, sekretarz stanu (zm. 2011)
- 1927:
- Zdzisław Łączkowski, polski pisarz, publicysta, dziennikarz
- Zdzisław Pietras, polski pisarz (zm. 1979)
- 1928:
- Miroslav Filip, czeski szachista, arcymistrz (zm. 2009)
- Witold Zegalski, polski pisarz science fiction (zm. 1974)
- 1930 – Wiesława Drojecka, polska piosenkarka
- 1930 – Jorge Grau, hiszpański reżyser filmowy
- 1932:
- Jean-Pierre Cassel, francuski aktor (zm. 2007)
- Sylvia Plath, amerykańska pisarka (zm. 1963)
- 1933 – Andrzej Czeczot, polski grafik, twórca filmów animowanych (zm. 2012)
- 1936 – Joyce Chopra, amerykańska reżyserka filmowa
- 1939:
- John Cleese, angielski aktor, członek grupy Monty Pythona
- Edmund Dudziński, polski działacz społeczny, animator kultury
- 1940 – John Gotti, amerykański mafioso, przywódca rodziny Gambino (zm. 2002)
- 1942:
- Lech Falandysz, polski prawnik, felietonista, polityk (zm. 2003)
- Janusz Korwin-Mikke, polski polityk, publicysta, brydżysta
- Helmut Nadolski, polski kontrabasista jazzowy
- Mariusz Leszczyński, polski aktor
- 1944 – J. A. Jance, amerykańska pisarka
- 1945:
- Arild Andersen, norweski muzyk jazzowy, kompozytor i basista
- Luiz Inácio Lula da Silva, brazylijski polityk, prezydent
- 1946;
- Steven Nagel, amerykański astronauta
- Ivan Reitman, kanadyjski reżyser filmowy pochodzenia słowackiego
- Carrie Snodgress, amerykańska aktorka (zm. 2004)
- Andrzej Urbańczyk, polski dziennikarz, polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2001)
- 1947:
- Piotr Andrejew, polski reżyser filmowy
- Zbigniew Napiórkowski, polski operator filmowy
- 1951:
- Magda Czapińska, polska poetka, autorka tekstów piosenek
- K.K. Downing, brytyjski gitarzysta zespołu Judas Priest
- 1952:
- Roberto Benigni, włoski aktor, reżyser filmowy
- Francis Fukuyama, amerykański politolog, filozof, ekonomista
- Krzysztof Kwiatkowski, polski pedagog, propagator sztuki przetrwania
- Ted Wass, amerykański aktor
- 1953:
- Peter Firth, brytyjski aktor
- Robert Picardo, amerykański aktor
- 1954 – Ramiz Mirzəyev, azerski działacz piłkarski (zm. 2007)
- 1957 – Glenn Hoddle, angielski piłkarz, trener piłkarski
- 1958:
- Simon Le Bon, angielski wokalista zespołu Duran Duran
- Manu Katché, francuski muzyk, producent muzyczny
- Andrzej Tomanek, polski artysta kabaretowy, aktor
- 1959:
- Małgorzata Kaczmarska, polska aktorka
- Brian Pockar, kanadyjski łyżwiarz figurowy (zm. 1992)
- 1962 – Monika Jóźwik, polska aktorka, prezenterka telewizyjna
- 1963:
- Aleksander Szczygło, polski prawnik, polityk (zm. 2010)
- Farin Urlaub, niemiecki muzyk zespołu Die Ärzte
- 1964:
- Jill Hetherington, kanadyjska tenisistka
- Andrzej Mastalerz, polski aktor
- 1965:
- Oleg Kotow, rosyjski kosmonauta
- Atlee Mahorn, kanadyjski lekkoatleta, sprinter
- 1967:
- Igor Janke, polski dziennikarz, publicysta
- Ardian Kozniku, chorwacki piłkarz pochodzenia albańskiego
- Simone Moro, włoski alpinista, himalaista
- Scott Weiland, amerykański wokalista zespołu Stone Temple Pilots
- 1969:
- Jacek Gollob, polski żużlowiec
- Marek Napiórkowski, polski gitarzysta jazzowy i kompozytor
- Michael Tarnat, niemiecki piłkarz
- 1970 – Adrian Erlandsson, szwedzki perkusista zespołów At the Gates i Cradle of Filth
- 1971 – Theodoros Zagorakis, grecki piłkarz
- 1972:
- Lee Clark, angielski piłkarz
- Maria Mutola, mozambicka lekkoatletka, biegaczka
- 1973 – Grzegorz Wilk, polski wokalista, aktor, dziennikarz
- 1975:
- Bad Azz, amerykański raper
- Zadie Smith, brytyjska pisarka
- 1976 – Ariel Ibagaza, argentyński piłkarz
- 1977 – Jiří Jarošík, czeski piłkarz
- 1978:
- Gylfi Einarsson, islandzki piłkarz
- Vanessa Mae, chińska skrzypaczka
- 1980 – Victoria Nestorowicz, aktorka kanadyjska
- 1981 – Volkan Demirel, turecki piłkarz, bramkarz
- 1982 – Gediminas Paulauskas, litewski piłkarz
- 1984:
- Yi Jianlian, chiński koszykarz
- Mateusz Zaremba, polski piłkarz ręczny
- Michał Jurecki, polski piłkarz ręczny
- Kelly Osbourne, brytyjska piosenkarka, aktorka
- 1985 – Sunitha Rao, indyjska tenisistka
- 1986 – Matty Pattison, południowoafrykański piłkarz
- 1987 – Andrew Bynum, amerykański koszykarz
- 1989 – Aleksandra Strunin, polska wokalistka zespołu The Jet Set
Zmarli
- 925 – Rhazes, perski lekarz, filozof (ur. 865)
- 939 – Athelstan, król Wesseksu (ur. ok. 895)
- 1271 – Hugo IV, książę Burgundii (ur. 1213)
- 1312 – Jan II, książę Brabancji (ur. 1275)
- 1327 – Elżbieta de Burgh, królowa Szkocji, żona Roberta I (ur. ok. 1289)
- 1331 – Abu al-Fida, arabski historyk, geograf (ur. 1273)
- 1430 – Witold Kiejstutowicz, wielki książę litewski (ur. ok. 1350)
- 1439 – Albrecht II Habsburg, książę Austrii, król Niemiec, Węgier i Czech (ur. 1397)
- 1449 – Uług Beg, władca mongolski, matematyk, astronom (ur. 1394)
- 1485 – Rudolf Agricola, holenderski pisarz, filolog, tłumacz, muzyk (ur. 1444)
- 1505 – Iwan III Srogi, święty prawosławny, wielki książę moskiewski (ur. 1440)
- 1548 – Jan Dantyszek, polski duchowny katolicki, biskup chełmiński i warmiński, sekretarz królewski, poeta (ur. 1485)
- 1553 – Miguel Servet, hiszpański teolog, astronom, prawnik, lekarz (ur. 1511)
- 1561 – Lope de Aguirre, hiszpański konkwistador (ur. 1510)
- 1597 – Alfons II d'Este, książę Ferrary i Modeny (ur. 1533)
- 1674 – Hallgrímur Pétursson, islandzki duchowny luterański, poeta (ur. 1614)
- 1779 – Wacław Rzewuski, hetman polny koronny, hetman wielki koronny, wojewoda podolski i krakowski, pisarz (ur. 1706)
- 1845 – Jean Charles Peltier, francuski fizyk (ur. 1785)
- 1906 – Włodzimierz Spasowicz, polski prawnik, polityk, historyk literatury (ur. 1829)
- 1944 – Tekla Trapszo, polska aktorka (ur. 1873)
- 1947 – Fanni Luukkonen, fińska dowódczyni wojskowa (ur. 1882)
- 1949 – František Halas, czeski poeta, tłumacz (ur. 1901)
- 1952 – Jiří Frejka, czeski reżyser teatralny, aktor, pisarz, tłumacz (ur. 1904)
- 1953 – Eduard Künneke, niemiecki kompozytor (ur. 1885)
- 1954 – Franco Alfano, włoski kompozytor (ur. 1876)
- 1964 – Willi Bredel, niemiecki pisarz (ur. 1901)
- 1968 – Lise Meitner, austriacka fizyk (ur. 1878)
- 1974 – Rudolf Dassler, niemiecki przedsiębiorca (ur. 1896)
- 1975 – Rex Stout, amerykański pisarz (ur. 1886)
- 1977 – James M. Cain, amerykański pisarz, dziennikarz (ur. 1892)
- 1978 – (lub 28 października) John Riley, angielski poeta (ur. 1937)
- 1980:
- John Hasbrouck van Vleck, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1899)
- Steve Peregrin Took, angielski muzyk zespołu T. Rex (ur. 1949)
- 1981 – Nico Dostal, austriacki kompozytor (ur. 1895)
- 1985 – Tola Mankiewiczówna, polska piosenkarka, aktorka (ur. 1900)
- 1986 – Jerzy Modzelewski, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1905)
- 1990:
- Xavier Cugat, hiszpański muzyk (ur. 1900)
- Jacques Demy, francuski reżyser filmowy (ur. 1931)
- Wacław Kowalski, polski aktor (ur. 1916)
- Ugo Tognazzi, włoski aktor, reżyser filmowy (ur. 1922)
- 1991 – Andrzej Panufnik, polski kompozytor, dyrygent (ur. 1914)
- 1992:
- David Bohm, amerykański fizyk (ur. 1917
- Jan Legowicz, polski filozof, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1909)
- 1995 – Jan Wawrzyniec Kulik, polski duchowny katolicki, biskup łódzki (ur. 1918)
- 1999 – Robert Mills, amerykański fizyk (ur. 1927)
- 2000 – Lída Baarová, czeska aktorka (ur. 1914)
- 2002:
- Tom Dowd, amerykański producent muzyczny (ur. 1925)
- André de Toth, amerykański reżyser filmowy pochodzenia węgierskiego (ur. 1912)
- 2004:
- Claude Helffer, francuski pianista (ur. 1922)
- Serginho, brazylijski piłkarz (ur. 1974)
- 2005 – Ewa Zaleska, polska działaczka społeczna, polityk (ur. 1949)
- 2006 – Ghulam Ishaq Khan, pakistański polityk, prezydent (ur. 1915)
- 2008 – Grzegorz Basiak, polski lekkoatleta, sprinter (ur. 1962)
- 2010 – Néstor Kirchner, argentyński polityk, prezydent Argentyny (ur. 1950)
- 2011:
- Tadeusz Broś, polski dziennikarz telewizyjny, aktor (ur. 1949)
- James Hillman, amerykański psycholog (ur. 1926)
Przypisy
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Żywoty Świętych.