20 czerwca
20 czerwca jest 171. (w latach przestępnych 172.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 194 dni.
Święta
- imieniny obchodzą: Adalbert, Baltazar, Benigna, Bogna, Bratomir, Edburga, Florentyna, Franciszek, Gemma, Hektor, Jan, Jan Chrzciciel, Makary, Michał, Rafaela, Rafał i Tomasz.
- Argentyna – Dzień Flagi
- Erytrea – Dzień Męczenników
- międzynarodowe – Światowy Dzień Uchodźcy (święto ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1295 – Wacław II wydał Janowi Muskacie przywilej zawierający pozwolenie na obwarowanie miast biskupich Sławków, Iłża, Tarczek i Kielce.
- 1624 – Hetman Stanisław Koniecpolski pobił Tatarów w bitwie pod Martynowem.
- 1815 – W Warszawie proklamowano powstanie Królestwa Polskiego (tzw. Królestwo Kongresowe).
- 1831 – Powstanie listopadowe: bitwa pod Kockiem.
- 1863 – Powstanie styczniowe: doszło do bitwy pod Komorowem, przerwanej przez gwałtowną burzę.
- 1900 – We Lwowie ukazało się pierwsze polskie ilustrowane pismo sportowe Gazeta Sportowa.
- 1920 – W kościele parafialnym w Wadowicach został ochrzczony Karol Wojtyła.
- 1922 – Przyłączenie części Górnego Śląska do Polski.
- 1940 – II wojna światowa: w nocy z 20/21 czerwca, w ramach akcji AB, w Palmirach pod Warszawą zostali rozstrzelani wybitni przedstawiciele polskiego życia politycznego, społecznego, kulturalnego i sportowego.
- 1944 – Litewski oddział pomocniczy policji niemieckiej dokonał masakry 38 Polaków w Glinciszkach na Wileńszczyźnie.
- 1945 – W Warszawie wznowiono komunikację tramwajową.
- 1954 – Odbył się I Memoriał Janusza Kusocińskiego.
- 1970 – Rozpoczęły się aresztowania działaczy antykomunistycznej organizacji "Ruch".
- 1990 – Jacek Woźniakowski został prezydentem Krakowa.
- 1997 – Sejm przyjął ustawę Prawo o ruchu drogowym.
- 2000 – Pieśń O Warmio moja miła decyzją Rady Miasta została hymnem i hejnałem Olsztyna.
- 2002 – Sejm przyjął ustawę wprowadzającą bezpośredni wybór wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.
- 2007 – Śląska Akademia Medyczna im. Ludwika Waryńskiego w Katowicach zmieniła nazwę na Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach.
- 2010:
- Odbyła się I tura przedterminowych wyborów prezydenckich. Do II tury przeszli Bronisław Komorowski i Jarosław Kaczyński.
- Odbyła się mariawicka konsekracja biskupia Piotra Marii Bernarda Kubickiego w Płocku.
Wydarzenia na świecie
- 451 – W bitwie na Polach Katalaunijskich Rzymianie i Wizygoci odnieśli zwycięstwo nad Hunami i zatrzymali najazdu Hunów na Europę Zachodnią.
- 1236 – Zawarto niezrealizowany układ z Kremmen, na mocy którego małoletni książę dymiński Warcisław III miał zostać lennikiem margrabiów brandenburskich.
- 1629 – I wojna o Quebec: Anglicy zdobyli miasto Québec.
- 1662 – Wojna trzydziestoletnia: klęska wojsk protestanckich w bitwie z Ligą Katolicką pod Hoechst.
- 1667 – Klemens IX został papieżem.
- 1774 – V wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Kozłudżą.
- 1782 – Kongres Stanów Zjednoczonych zatwierdził wzór Wielkiej Pieczęci Stanów Zjednoczonych.
- 1792 – Podczas demonstracji zorganizowanej w Paryżu przez żyrondystów, tłum wtargnął do siedziby króla Ludwika XVI, który wraz z żoną został zwymyślany oraz zmuszony do założenia czapki frygijskiej.
- 1837 – królowa Wiktoria wstąpiła na tron Wielkiej Brytanii.
- 1863 – Wirginia Zachodnia jako 35. stan dołączyła do Unii.
- 1870 – Podpisano pakt pokojowy kończący wojnę paragwajską.
- 1877 – Alexander Graham Bell zainstalował pierwszy na świecie telefon.
- 1890 – W amerykańskim miesięczniku Lippincott's Monthly Magazine ukazała się pierwsza wersja powieści Portret Doriana Graya Oscara Wilde'a.
- 1895 – Z połączenia Salwadoru, Nikaragui i Hondurasu powstała Republika Środkowoamerykańska.
- 1904 – Powstała Międzynarodowa Federacja Samochodowa (FIA).
- 1908 – Założono słowacki klub piłkarski MŠK Žilina.
- 1928 – Założono hiszpański klub piłkarski Real Valladolid.
- 1929 – Na cmentarzu w syryjskim Aleppo dokonano ekshumacji szczątków gen. Józefa Bema i następnie przewieziono je do Tarnowa.
- 1931 – Wielki kryzys: prezydent Herbert Hoover przedstawił plan rocznego moratorium na spłatę niemieckich reparacji wojennych krajom zadłużonym w stosunku do USA.
- 1933 – Premier Syjamu Phraya Manopakornnitithada został obalony w wyniku wojskowego zamachu stanu.
- 1943 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa o Nową Georgię na Wyspach Salomona.
- 1944 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo floty amerykańskiej w bitwie na Morzu Filipińskim.
- 1951 – Dokonano oblotu eksperymentalnego amerykańskiego samolotu o zmiennej geometrii skrzydeł Bell X-5.
- 1954 – Otwarto Most Przyjaźni na granicy bułgarsko-rumuńskiej na Dunaju.
- 1955 – Całkowita zaćmienie Słońca widoczne na Oceanie Indyjskim, Sri Lance, w południowo-wschodniej Azji, na Filipinach i Pacyfiku.
- 1956 – Dokonano oblotu radzieckiego samolotu-amfibii Be-10.
- 1958 – Dokonano oblotu brytyjskiego wojskowego śmigłowca wielozadaniowego Westland Wessex.
- 1960 – Federacja Mali rozpadła się na dwa niezależne państwa: Mali i Senegal.
- 1963 – USA i ZSRR podpisały w Genewie umowę o zainstalowaniu tzw. "gorącej linii".
- 1964 – Tajwan: 57 osób zginęło w katastrofie samolotu Curtiss C-46.
- 1969:
- Georges Pompidou został prezydentem Francji.
- W Hamburgu odbyła się premiera opery Diabły z Loudun Krzysztofa Pendereckiego.
- 1970 – Amerykanin Dave Kunst rozpoczął z Waseca w Minesocie pierwszą zakończoną sukcesem pieszą wyprawę dookoła świata.
- 1972 – Założono klub piłkarski FC Amsterdam.
- 1973 – Były argentyński prezydent Juan Perón wrócił do kraju po 18 latach wygnania. Na lotnisku w Buenos Aires po jego przylocie doszło do zamieszek, w których zginęło kilkanaście osób.
- 1974 – Premiera filmu Chinatown.
- 1975 – Premiera filmu Szczęki.
- 1976 – W Belgradzie Reprezentacja Czechosłowacji zdobyła tytuł piłkarskiego mistrza Europy, po zwycięstwie w rzutach karnych w meczu finałowym nad RFN.
- 1977 – Menachem Begin został premierem Izraela.
- 1979 – Godfrey Binaisa został prezydentem Ugandy.
- 1980 – Premiera filmu Błękitna laguna.
- 1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: Brytyjczycy odzyskali Sandwich Południowy. Wojna została formalnie zakończona.
- 1985 – 8 osób, w tym jeden członek parlamentu, zginęło w serii zamachów bombowych w Kathmandu i innych miastach Nepalu, przeprowadzonych przez komunistycznych partyzantów.
- 1990 – Uzbekistan ogłosił deklarację suwerenności.
- 1991 – Niemiecki Bundestag przewagą 18 głosów uchwalił przeniesienie stolicy z Bonn do Berlina.
- 1992 – W Estonii korona estońska zastąpiła radzieckiego rubla.
- 1994 – W zamachu bombowym na Sanktuarium Imama Rezy w irańskim Meszhedzie zginęło 26 osób.
- 1996 – Rozpoczęła się misja STS-78 wahadłowca Columbia.
- 2001 – Pervez Musharraf został prezydentem Pakistanu.
- 2005 – Vicente Fox jako pierwszy prezydent Meksyku od czasu rozpadu ZSRR przybył z wizytą do Moskwy.
- 2009 – 78 osób zginęło, a 250 w samobójczym zamachu bombowym w Tazie (Irak).
- 2010:
- Juan Manuel Santos wygrał w drugiej turze wybory prezydenckie w Kolumbii.
- W węgierskiej miejscowości Rákóczifalva po raz drugi w ciągu dwóch dni spadł deszcz żab.
Urodzili się
- 1005 – Ali az-Zahir, kalif z dynastii Fatymidów (zm. 1036)
- 1566 – Zygmunt III Waza, król Polski i Szwecji (zm. 1632)
- 1634 – Karol Emanuel II, książę Sabaudii (zm. 1675)
- 1647 – Jan Jerzy III Wettyn, elektor Saksonii (zm. 1691)
- 1687 – Giovanni Battista Pittoni, włoski malarz, rysownik (zm. 1767)
- 1793 – Aleksander Fredro, polski komediopisarz, pamiętnikarz, poeta (zm. 1876)
- 1797 – Maria Teresa od Jezusa, niemiecka zakonnica, błogosławiona katolicka (zm.1879)
- 1819 – Jacques Offenbach, niemiecki kompozytor, twórca klasycznej operetki (zm. 1880)
- 1861 – Frederick Hopkins, angielski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1947)
- 1867 – Leon Wachholz, polski medyk sądowy, psychiatra sądowy, profesor UJ (zm. 1942)
- 1884:
- Pierre-Henri Cami, francuski pisarz, satyryk (zm. 1958)
- Lucjan Górnisiewicz, polski prawnik, popularyzator turystyki (zm. 1967)
- 1885 – Andrzej Gawroński, polski indianista, językoznawca (zm. 1927)
- 1891 – John A. Costello, irlandzki polityk, premier Irlandii (zm. 1976)
- 1901 - Nina Georgiewna, rosyjska arystokratka (zm. 1974)
- 1905 – Lillian Hellman, amerykańska pisarka (zm. 1984)
- 1909 – Errol Flynn, amerykański aktor (zm. 1959)
- 1913 – Lilian Jackson Braun, amerykańska pisarka (zm. 2011)
- 1915 – Terence Young, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1994)
- 1917 – Igor Śmiałowski, polski aktor (zm. 2006)
- 1918 – Robert Satanowski, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1997)
- 1921 – Pancho Segura, ekwadorski tenisista
- 1922:
- Grzegorz Kurkiewicz, polski dziennikarz, publicysta
- Karol Małcużyński, polski dziennikarz, publicysta, komentator (zm. 1984)
- 1923 – Jerzy Nowak, polski aktor
- 1924:
- Chet Atkins, amerykański gitarzysta muzyki country (zm. 2001)
- Rainer Barzel, niemiecki polityk (zm. 2006)
- Tatiana Lioznowa, rosyjska reżyserka filmowa (zm. 2011)
- 1925:
- Irena Dziedzic, polska dziennikarka, prezenterka telewizyjna
- Doris Hart, amerykańska tenisistka
- 1926:
- Giovanni Viola, włoski piłkarz, bramkarz (zm. 2008)
- Rehavam Zeevi, izraelski generał, polityk, historyk (zm. 2001)
- 1927 – Wiaczesław Kotionoczkin, rosyjski reżyser filmów animowanych, rysownik (zm. 2000)
- 1928:
- Józef Czyrek, polski polityk, minister
- Eric Dolphy, amerykański muzyk jazzowy (zm. 1964)
- Jan Janowski, polski polityk (zm. 1998)
- Jean-Marie Le Pen, francuski polityk
- 1928 – Martin Landau, amerykański aktor
- 1929:
- Jean Baudrillard, francuski socjolog, filozof kultury (zm. 2007)
- Felipe Camisón Asensio, hiszpański agronom, polityk, poseł do PE (zm. 2009)
- Stanisław Podemski, polski dziennikarz (zm. 2011)
- 1930 – Magdalena Abakanowicz, polska artystka specjalizująca się w miękkich formach rzeźbiarskich
- 1931:
- Jan Biczycki, polski aktor, reżyser (zm. 1996)
- Olympia Dukakis, amerykańska aktorka pochodzenia greckiego
- Urszula Kozioł, polska poetka
- James Tolkan, amerykański aktor
- 1933:
- Danny Aiello, amerykański aktor
- Jean Boiteux, francuski pływak (zm. 2010)
- Włodzimierz Kłaczyński, polski pisarz
- Katarzyna Łaniewska, polska aktorka
- 1934:
- Sergio Balanzino, włoski dyplomata, sekretarz generalny NATO
- Maciej Władysław Grabski, inż. mechanik, prof. PW, członek PAN
- Rossana Podestà, włoska aktorka
- 1935:
- Krystian Burda, polski rzeźbiarz
- Armando Picchi, włoski piłkarz, trener piłkarski (zm. 1971)
- 1939:
- Jan Martyniak, polski duchowny katolicki, arcybiskup przemysko-warszawski obrządku greckokatolickiego
- Jan Zając, polski duchowny katolicki, biskup krakowski
- 1940:
- Eugen Drewermann, niemiecki teolog, psychoterapeuta, pisarz
- John Mahoney, brytyjski aktor
- 1941 – Stephen Frears, angielski reżyser filmowy
- 1942 – Brian Wilson, amerykański muzyk zespołu The Beach Boys
- 1943 – Wojciech Gąssowski, polski piosenkarz
- 1944 – Cheryl Holdridge, amerykańska aktorka (zm. 2009)
- 1945 – Piotr Nurowski, polski działacz sportowy, prezes PKOl (zm. 2010)
- 1947 – Birgitte (księżna Gloucester)
- 1948:
- Jan Purzycki, polski scenarzysta filmowy, pisarz
- Ludwig Scotty, polityk Nauru, prezydent
- 1949 – Lionel Richie, amerykański piosenkarz, kompozytor, wokalista zespołu The Commodores
- 1950:
- Stefan Brzozowski, polski kompozytor, wykonawca piosenek poetyckich i satyrycznych
- Julian Gembalski, polski organista, kompozytor
- 1951:
- Tress MacNeille, amerykańska aktorka dubbingowa
- Paul Muldoon, północnoirlandzki poeta
- Stefan Regmunt, polski duchowny katolicki, biskup zielonogórsko-gorzowski
- 1952 – John Goodman, amerykański aktor
- 1953 – Ulrich Mühe, niemiecki aktor (zm. 2007)
- 1954:
- Michael Anthony, amerykański muzyk zespołu Van Halen
- Ilan Ramon, izraelski astronauta (zm. 2003)
- Jan Wołek, polski malarz, pisarz, pieśniarz, karykaturzysta
- 1955:
- Przemysław Cieślak, polski redaktor, wydawca, działacz opozycji w okresie PRL (zm. 2012)
- Mirosław Sekuła, polski polityk, prezes NIK, poseł na Sejm RP
- 1957 – Dorota Kolak, polska aktorka
- 1960 – John Taylor, brytyjski basista zespołu Duran Duran
- 1961:
- Piotr Cyrwus, polski aktor
- Małgorzata Kozera-Gliszczyńska, polska koszykarka (zm. 1992)
- 1966:
- Roman Czejarek, polski publicysta, dziennikarz
- Przemysław Młyńczyk, polski reżyser filmowy
- 1967 – Nicole Kidman, amerykańska aktorka
- 1968 – Robert Rodriguez, amerykański reżyser filmowy
- 1969 – Peter Paige, amerykański aktor
- 1970:
- Gregor Mackintosh, brytyjski gitarzysta, członek grupy Paradise Lost
- Mulaj Raszid, marokański książę
- 1971:
- Josh Lucas, amerykański aktor
- Twiggy Ramirez, amerykański muzyk, basista zespołu metalowego Marilyn Manson
- 1972 – Piotr Reiss, polski piłkarz
- 1973:
- Ireneusz Kuraś, polski strongman
- Chino Moreno, amerykański wokalista
- 1974:
- Attila Czene, węgierski pływak
- Lorenzo Squizzi, włoski piłkarz, bramkarz
- 1975 – Daniel Zítka, czeski piłkarz, bramkarz
- 1976 – Juliano Belletti, brazylijski piłkarz
- 1978:
- Frank Lampard, angielski piłkarz
- Héctor Soto, portorykański siatkarz
- 1981 – Brede Hangeland, norweski piłkarz
- 1983 – Marta Budzyńska, polska dziennikarka
- 1985:
- Myriam Casanova, szwajcarska tenisistka
- Darko Miličić, serbski koszykarz
- 1987 – Aleksiej Korolew, kazachski skoczek narciarski
- 1989:
- Javier Pastore, argentyński piłkarz
- Ashley Weinhold, amerykańska tenisistka
Zmarli
- 451 – Teodoryk I, król Wizygotów (ur. ?)
- 840 – Ludwik I Pobożny, król Franków i cesarz rzymski (ur. 778)
- 1454 – Jan II Kastylijski, król Kastylii i Leónu (ur. 1405)
- 1597 – Willem Barents, holenderski żeglarz, podróżnik (ur. 1550)
- 1605 – Fiodor II Borysowicz, car Rosji (ur. 1589)
- 1787 – Carl Friedrich Abel, niemiecki kompozytor i gambista (ur. 1725)
- 1808 – Franciszek Ksawery Dmochowski, polski działacz polityczny, pijar, publicysta, poeta i tłumacz (ur. 1762)
- 1812 – Jakub Adamczewski, polski pisarz i tłumacz (ur. 1763)
- 1836 – Emmanuel-Joseph Sieyès, francuski polityk, drugi konsul Francji (ur. 1748)
- 1837 – Wilhelm IV Hanowerski, król Wielkiej Brytanii, Irlandii i Hanoweru (ur. 1765)
- 1870 – Jules de Goncourt, francuski pisarz (ur. 1830)
- 1888 – Johannes Zukertort, polski szachista (ur. 1842)
- 1920 – Dmitrij Iwanowski, mikrobiolog, wirusolog (ur.1864)
- 1937 – Andreu Nin, hiszpański dziennikarz, aktywista socjalistyczny (ur. 1892)
- 1940 – Jehan Alain, francuski kompozytor (ur. 1911)
- 1955 – Janina Korolewicz-Wayda, polska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1876)
- 1958 – Kurt Alder, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1902)
- 1959 – Hitoshi Ashida, japoński polityk, premier (ur. 1887)
- 1966 – Georges Lemaître, belgijski ksiądz, astronom (ur. 1894)
- 1968 – Zdeněk Štěpánek, czeski aktor, reżyser filmowy (ur. 1896)
- 1978 – Mark Robson, kanadyjski reżyser filmowy (ur. 1913)
- 1982 – Mieczysław Stelmasiak, polski lekarz, profesor (ur. 1909)
- 1988 – Wojciech Pilarski, polski aktor (ur. 1921)
- 1989 – George Bidwell, brytyjski pisarz (ur. 1905)
- 1994 – Jay Miner, amerykański projektant multimedialnych procesorów, założyciel firmy Amiga (ur. 1932)
- 1995 – Emil Cioran, rumuński pisarz (ur. 1911)
- 1997 – John Akii-Bua, ugandyjski lekkoatleta, płotkarz (ur. 1949)
- 2002:
- Martinus Osendarp, holenderski lekkoatleta (ur. 1916)
- Julian Pałka, polski artysta grafik (ur. 1923)
- 2005 – Jack Kilby, amerykański inżynier, twórca układu scalonego (ur. 1923)
- 2006 – Jurij Kaszlew, radziecki i rosyjski dyplomata (ur. 1934)
- 2007 – Zbigniew Bieliński, polski piłkarz (ur. 1947)
- 2008 – Piotr Łazarkiewicz, polski reżyser filmowy (ur. 1954)
- 2009:
- Waldemar Ceran, polski historyk, bizantynolog (ur. 1936)
- Zenon Płatek, polski generał brygady MO (ur. 1927)
- 2010 – Roberto Rosato, włoski piłkarz (ur. 1943)
- 2011 – Ryan Dunn, amerykański aktor, kaskader (ur. 1977)
Przypisy
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Żywoty Świętych.